Beter worden gaat niet vanzelf

Danielle Pinedo en Bart van Eldert kennen elkaar oppervlakkig als collega-journalist bij de schrijvende pers. Dat contact verdiept zich enorm als zij beiden een vorm van kanker krijgen en daarover een correspondentie beginnen. In het begin gaat het vooral om de schok en de grote verandering die het hebben van kanker en de behandelingen op hun relatief jonge leeftijd met zich meebrengt. Hoewel hun vormen van kanker heel verschillend zijn (Daniëlle heeft eierstokkanker en Bert chronische leukemie) herkennen zij veel in elkaars situatie. Verlies van gezondheid en daarmee vooral het verlies van werk is heel confronterend. Werk en de wereld die daarbij hoort vormt immers voor hen een groot deel van hun bestaan. In de correspondentie steunen zij elkaar in het verwerven van een nieuwe positie in de gezonde wereld die voorheen zo vanzelfsprekend was.

Daniëlle Pinedo (1968) is journalist bij NRC Handelsblad. Zij was sportjournalist en maakte grote internationale reportages. Nu schrijft ze vooral persoonlijke interviews. Bart van Eldert (1966) is journalist bij het Algemeen Dagblad. Hij schreef over wetenschap en gezondheid. Nu schrijft hij columns en artikelen over economie. De correspondentie van Pinedo en Van Eldert bestrijkt een paar jaar. Hun uitwisseling van ervaringen begint bij het ontdekken van kanker en gaat door totdat de ziekte is verdwenen of in rustiger vaarwater is gekomen. Zij zijn beiden journalist, gewend te vragen en vooral door te vragen. Ieder antwoord roept ook weer nieuwe vragen op. Zij ondersteunen elkaar en gebruiken de taal om zaken helder te krijgen, maar houden ook goed de lezer in de gaten, die vast niet zit te wachten op een moeilijk egodocument.

Het boek gaat niet zozeer over de vorm van kanker zelf en de bijbehorende behandelingen, maar vooral over hun ervaringen over hun relatie met de ‘wereld van gezonden’. En hoe moeilijk het is om weer te bereiken wat voorheen zo vanzelfsprekend was. De normen, gedragingen en wetmatigheden in de wereld van de zieken blijken heel anders te zijn dan in de wereld van de gezonden. En omdat beleid voor zieken door gezonden wordt bedacht gaan er regelmatig zaken mis en wordt niet goed begrepen waar zieken nou op zitten te wachten. Het kost hen beiden veel strijd om zichzelf opnieuw uit te vinden, onvermoede krachten te mobiliseren en weer positief in het leven te staan. De belangrijkste quote is dan ook: “Ziek worden kan iedereen, dat gaat vanzelf, maar beter worden is niet voor watjes”.

Beter worden is niet voor watjes is een bijzonder boek. Er zijn meer boeken verschenen van de hand van patiënten met kanker die vertellen over hun ziekte en behandeling. Maar dit boek heeft een journalistieke boodschap en is heel toegankelijk geschreven. Betrokken, maar soms ook licht van toon en humoristisch. Het legt de focus vooral op het proces na de behandeling, de strijd om terugkeer naar de gezonde wereld te volbrengen en de hobbels die daarbij moeten worden genomen. Daarmee is het niet alleen een aanrader voor mensen die kanker hebben, maar vooral voor de ‘gezonden’; omstanders, werkgevers, collega’s en beleidsmakers.