Frisse SF-novelle voor lezers van alle leeftijden

Deze recensie stond eerder in Fantastische Vertellingen nr 60.

Opnieuw een verrassende novelle in de ‘rare boekjes’-reeks van St. Fantastische Vertellingen. Joke Adam stond al wat langer bij me op de radar. Haar boek dat al verscheen bij Uitgeverij Macc had ik nog niet gelezen, maar haar verhalen die verschenen in Ganymedes (drie tot nu toe) waardeerde ik zeker wel. Ze werden gekenmerkt door een heldere schrijfstijl en sterke plots die deden denken aan klassieke SF. Uit wat ze over zichzelf vertelt op de social media leidde ik ook af dat ze houdt van een wetenschappelijke instelling in verhalen, ook als het fantasyverhalen zijn - zaken bevragen, hypotheses opstellen, onderzoek doen en conclusies trekken. Die benadering deel ik en maakte me extra nieuwsgierig naar haar werk. Ik wist bovendien dat ze vooral schrijft voor een jeugdig publiek en dat haar langere werk onder het kopje jeugdboeken of ‘Young Adult’ gerubriceerd kan worden. Ze wil namelijk bij jongeren ook interesse wekken in wetenschap en techniek.
Ik ben de mening toegedaan dat een goed geschreven jeugdboek of YA-roman voor elke lezer wat te bieden heeft, hoe oud ook. Het idee dat het zou gaan om een minder moeilijke vorm van schrijven of dat auteurs er minder hun best op hoeven te doen deel ik daarom niet. Schrijvers als Lewis Carroll, C.S. Lewis en Roald Dahl doen niet onder voor hun collega’s die voor volwassenen schreven (en ja, ik weet dat de laatste twee ook specifiek voor volwassenen schreven). Ik weet echter ook dat er lezers zijn die de voorkeur geven aan boeken die expliciet voor volwassenen zijn geschreven. Zij kunnen wellicht beter dit boekje links laten liggen, maar ze zouden dan wel een leuk verhaal mislopen. Het is een YA-verhaal (of zelfs voor een nog wat jongere doelgroep) en is ook zodanig geschreven, met korte zinnen en zonder moeilijke woorden en constructies. Ik vond de schrijfstijl verfrissend en meeslepend.
Joke Adam wist overtuigend een interessante wereld te schetsen vanuit het perspectief van karakters van een ander niveau van wetenschappelijke kennis als wij. De hoofdpersoon is ook jong. Ana begint het verhaal nog onder de invloed van haar moeder, de bewakers en de priesteres. Niet iedereen blijkt haar vertrouwen echter waard. In haar tocht door Tstad komen volwassen ideeën voorbij: de relatie tussen wetenschap en religie, tussen consumptie en milieurampen, tussen techniek en verantwoordelijkheid. Ik vond het heel effectief verteld en er waren wendingen in het verhaal die me op een aangename wijze verrasten. In zichzelf is het idee van dit verhaal (een postapocalyptische samenleving waar de techniek van voor de wereldwijde ramp mythische proporties heeft gekregen, kunstmatige intelligentie met de opdracht de mens te helpen en te beschermen) niet enorm origineel, maar ik vond dat dit boekje er een leuke draai aan gaf.
Ik vond het jammer dat het verhaal niet langer was, en dat is wel een van de beste complimenten die ik kan geven - meestal is het immers andersom. Ik kijk er dan ook naar uit het nieuwe boek van Joke Adam, ‘De valsspeler’, te lezen.