Een meeslepende roman, een meesterlijkevertelling

De Eenzaamheid van Sonia en Sunny – Kiran Desai
Een meeslepende roman, een meesterlijke vertelling.
Deze twee hoofdpersonen Sonia en Sunny zijn uit India afkomstig en emigreren naar de Verenigde Staten. In de middle class milieus is het een teken van status om daar te studeren.
Beide personen (die dan nog niet veel met elkaar te maken hebben) gaan daar een relatie aan met een witte partner, maar de cultuurverschillen tussen hen zijn torenhoog, hoog genoeg om ze niet of moeizaam te kunnen overbruggen.
Voor beide relaties geldt dat ze geen goede communicatie onderling voeren en geen respect krijgen vanuit de ‘witte’ kant.
De relatie van Sonia met de kunstenaar Ilan de Toorjen Foss is zelfs ‘giftig’ te noemen. Ilan is een narcist. Zijn gedrag is zeer grillig. Het ene moment koopt hij kleren en luxe ‘dingen’ voor Sonia, het andere moment wordt ze mentaal mishandeld, gekwetst. Maar Sonia heeft niet veel om op terug te vallen. Ze had geen netwerk. Ze wist wat ze had, maar niet wat ze zou krijgen als ze hem verliet en die angst zorgt er waarschijnlijk voor dat ze blijft..
Voor Sunny geldt hetzelfde wat betreft het overwinnen van de cultuurverschillen. Hij heeft de Indische achtergrond, Ulla ( zijn vriendin) komt uit een conservatief rechts milieu. Ulla heeft nog steeds vooroordelen over de landgenoten van Sunny en beseft niet dat ze daarmee hem ook kwetst.
Uiteindelijk ontmoeten ze elkaar in de trein in India. Beide doden ze de tijd door te lezen. De boeken die ze lezen zijn m.o.m. symbolisch van betekenis.
Zo gaat het in ‘de hond van Baskervilles’ over een spookhond… te herkennen in de ‘fantoomhond’ die later in het boek opduikt.
Het boek van Marquez gaat over een jong meisje dat direct na haar huwelijk ‘moet’ scheiden. Een verwijzing naar Mina Foi? Mina is de tante van Sonia. Zij mag van haar ouders de liefde van haar leven niet trouwen. Er is een andere kandidaat uitgezocht, dat loopt uit op een scheiding. Het lot, dan door je ouders en omgeving worden geminacht! Mina Foi 58 jaar… een vrouw met verzwakte status

Sonia heeft het amulet gekregen van Siegfried Barbier, haar opa. Als Sonia na een ruzie met Ilan vlucht, vergeet ze het amulet! Siegried Barbier omschrijft zelf het amulet als: Badal Baba, de Heremiet van de Wolken
Staat deze Badal Baba niet symbool voor de trauma’s die de hoofdpersonages hebben opgelopen? Het amulet kan alle vormen aannemen… de fantoomhond …. De ogen… je zou bijna denken Ilan zelf!
Zeker maakt humor het verhaal hier en daar wel lichter. Die hond die uit de wc drinkt … hilarisch. En op pag. 566 is Sunny in de kapel van de H.Maagd van Guadalupe. Hij huilt, en tijdens zijn gebed voelt hij dan iemand in zijn nek ademen… De heilige Maagd had hem verkeerd begrepen en had zijn moeder gestuurd! In plaats van zijn geliefde.
Ook moest ik glimlachen bij: Het spel: het verstoppen van de sleutels, als een soort piramide, stapeling van verschillende plaatsen … Je zou vergeten waar je alles gelaten hebt!
Er zijn veel thema’s die in De eenzaamheid van Sonia en Sunny worden aangesneden. Het verlies van de wortels bij de emigrant in een andere cultuur. Daar voelt hij zich niet echt thuis en ook niet meer in zijn thuisland.
In de multiculturele samenleving is het voor immigranten moeilijk om economisch gelijkwaardig te worden.
Stijl en verteltrant.
In onze westerse literatuur en verteltrant hebben we een bepaald stramien opgebouwd. Rationeel en realistisch, voor ons begrip nogal ‘recht-door-zee’ weliswaar met flashbacks of vooruitwijzingen, maar er bestaat meer.
Steeds meer komen andere verteltrends onze literatuur binnen, o.a. door auteurs met niet westerse achtergrond. Denk aan het boek Oroppa, maar ook aan klassieke schrijvers als Marquez en Rushdie.
In deze roman vonden we ook magisch-realistische verhaaldraden. Ik hou van het magisch realisme. Voor mij is het een middel waar de schrijver gebruik van maakt om zich uit te drukken en wel datgene wat rationeel niet te verklaren is. Als het wordt uitgelegd, dan is het kapot gerationaliseerd.
Die laag is belangrijk voor het verhaal. Het klinkt niet alleen op de achtergrond mee, maar speelt zelfs een belangrijke rol in het verhaal.
De losse verhalen, bijv. het verhaal De goeroe in de guaveboom, of de man met vingernagels zo lang als de kamer, zijn een vorm van magisch realisme.
De verbondenheid tussen realiteit, dromen, complexe familieverhoudingen is prachtig weergegeven en voor de ons als lezer een verrijking van ons (wereld)beeld.
Desai heeft een roman geschreven die ons literatuurbeeld verbreedt. Een prachtig boek over twee Indiase families. Een boek met veel verhaaldraden die niet als losse eindjes blijven hangen, maar uiteindelijk prachtig met elkaar verweven worden.