Waardevolle afsluiter van de reeks

Het laatste boek lezen van een serie is altijd een beetje triest. Je weet dat er geen vervolg meer komt en dat je afscheid moet nemen van ondertussen bekend geworden personages. In dit geval nemen we niet alleen afscheid van een serie, maar ook van een schrijver. Terry Pratchett overleed voor de volledige serie gepubliceerd was. Hij heeft ze samen met Stephen Baxter geschreven maar het editeren van het laatste boek lag volledig in handen van Baxter, zoals deze in een kort voorwoord zelf uitlegt.

In het laatste boek laten de schrijvers alle personages uit de vorige boeken, voor zover nog in leven, nog eens de revue passeren. Ook een aantal overleden karakters duikt nog even op, zij het vaak in de herinneringen van de anderen. The Long Cosmos speelt zich af in 2070 en 2071. De sleutelfiguur, Joshua Valienté, is ondertussen bijna 70, en maakt zich op om er nog een laatste keer op zijn eentje opuit te trekken, ver weg van een van de bewoonde werelden. Dan wordt van ergens ver weg een ruimtesignaal opgepikt dat op alle aardes van de 'Long Earth' gehoord wordt: 'Join Us'. Mensen, de Next, de trollen, de Traversers, e.a. voelen de noodzaak om op het signaal te reageren. Voor vele van de hoofdfiguren wordt het misschien de laatste reis...

Het boek is, ondanks de grotere impact van Stephen Baxter, niet te onderscheiden van de andere vier. Hetzelfde rustige tempo, dezelfde soort humor, dezelfde sfeer. Het boek mag met recht een afscheid in stijl genoemd worden voor Terry Pratchett. Hij laat een aantal oude sciencefictionreeksen en -films de revue passeren als een soort eerbetoon. "2001, A Space Odyssey", "Star Trek" en de film "Contact" spelen alle een belangrijke rol in het verhaal. Het ouder worden van de verschillende hoofdpersonen is ook thema dat geregeld terugkomt. En tenslotte kan men stellen dat het aanhalen van familiebanden ook een thema is dat plots belangrijk wordt voor sommige mensen in het boek. In de vorige vier boeken leek dat net iets te zijn dat geen van de personages echt heel belangrijk vond. Het geeft je bij het lezen de indruk dat Terry Pratchett tijdens het schrijven veel nadacht over zijn eigen einde, waarvan hij wist dat het eraan zat te komen. Daarom ook is die zweem van tristesse nooit helemaal weg uit het boek. Wat niet wegneemt dat het een heel mooie afsluiter is die hoopvol eindigt.