Vruchteloos wachten op een ontknoping

In The Pharmacist volgen we Sarah Wolfe, een apothekeres in een bunker. Hierin schuilt een onbekend aantal bewoners tot de buitenwereld weer leefbaar is na een nucleaire oorlog. Tot het zover is leven en werken ze geïsoleerd onder het waakzaam ook van een leider en zijn soldaten, die ervoor moeten zorgen dat alles ordelijk blijft verlopen en iedereen zich gedraagt in een benauwende omgeving die paranoia en mentale problemen in de hand werkt. Wolfes saaie, routineuze leventje wordt overhoopgegooid als ze in het vizier komt van de leider die zich alsmaar vreemder gaat gedragen en van Wolfe dingen vraagt waarvan ze niet weet of ze daar wel aan kan voldoen.

The Pharmacist is het debuut van Rachelle Atalla, een Schotse met Egyptische roots. Ze schreef al eerder korte verhalen waarmee ze in het oog sprong, is een van de redacteurs van New Writing Scotland, en is ook filmscriptschrijfster, een bezigheid waarmee ze heel wat succes oogst. Hoewel haar debuut pas in mei 2022 zal verschijnen, slaagde ze er ook in meteen haar tweede boek aan de uitgeverij te verkopen. Dat boek is voorzien voor 2023.

Wie Silo van Hugh Howey las, of de serie Snowpiercer zag, kan zich een prima beeld vormen van de setting: die is claustrofobisch, met mensen die kort op elkaars lip leven, en alles daarbuiten is levensbedreigend. Atalla hoeft dat niet uitvoerig uit te leggen. Door de ogen van hoofdpersonage en vertelstem Wolfe maakt de lezer dat vanaf de eerste rij mee. Bij aanvang ziet Wolfe hoe een man op originele manier zelfmoord probeert te plegen door de huisjes van een Monopolyspel op te eten, en zo wordt getoond hoe de omgeving de mentale gezondheid van de bewoners aantast en hoe radeloos sommigen geworden zijn. Dat tonen van dingen beheerst Atalla opvallend goed. Met veel aandacht voor detail loodst ze Wolfe doorheen de bunker, haar dagtaak, haar vrije tijd en de relaties met anderen. Dat bevordert het tempo van het verhaal niet, en dat is ook niet erg. Dit is een plot waarin men zich onderdompelt, en dat geen actie en snelheid nodig heeft om aan te trekken.

Goed geschreven, intrigerend, en de morele desintegratie van de bewoners van de bunker als gevolg van hun gedwongen isolatie en het niet weten hoe het hun geliefden daarbuiten is vergaan, is goed uitgewerkt. Wolfe is ook een aangenaam personage om te volgen en haar zorgen en twijfels zijn realistisch. Maar toch geeft het boek geen voldaan gevoel. Er zijn best wat vragen te beantwoorden, zoals wat er precies gebeurd is buiten, hoe de mensen in de bunker terechtgekomen zijn, wie de mysterieuze leider is, waarom zoveel mensen in de bunker niet de capaciteiten hebben om een wezenlijke bijdrage te leveren aan de wereld eenmaal die weer toegankelijk is, enz. Wolfe kent het antwoord op sommige van deze vragen en stelt ze zichzelf daarom niet. De lezer krijgt de antwoorden bijgevolg ook nooit te lezen. Er zijn ook vragen waarop Wolfe het antwoord zelf nooit te weten komt. Zelfs heel geduldige lezers zullen op de duur gaan vinden dat de auteur in cirkeltjes draait en dat er wel eens iets mag gaan gebeuren. Dat dit geen snel boek is, staat daar los van want ook in een traag boek horen dingen te evolueren, horen vragen ooit wel een keer beantwoord te worden, en dat gebeurt hier niet. Om toch tot een einde te komen, bedacht Atalla een abrupte en halfslachtige ontknoping die naïef overkomt maar alweer geen antwoorden levert. Omdat het boekidee nu eenmaal erg goed op dat van Silo lijkt, kunnen we niet om een vergelijking heen en dan is Silo met voorsprong het betere boek.