Wat als je alleen overblijft…

De auteur geeft meteen bij aanvang van deze roman in een epigraaf uit Jane’s Austen’s laatst voltooide werk ‘Persuasion’ als thema van haar eigen plot prijs:
“Men had every advantage of us in telling their own story… the pen has been in their hands.”

‘Miss Austen’ gaat over Cassandra, de zus van de postuum gevierde schrijfster Jane Austen. Gill Hornby heeft zich heel secuur verdiept in het “briljante” (voor)werk van geleerden en historici. Dankzij de familiegeschiedenis heeft ze kunnen duiken in de ziel van Jane’s nalatenschap. Het viel Gill Hornby op dat Jane’s oudere en verreweg langstlevende zus een belangrijke stempel heeft gedrukt op het aantal brieven, dat uit hun tijd van leven bewaard is gebleven en het actuele schrijfwerk van Jane. Gill Hornby schetst hier een prachtig fictief portret van Cassandra als liefhebbende en zorgzame impressario van haar talentvolle zus in een tijd dat vrouwen absoluut dienstbaar geacht werden aan het mannelijk geslacht en zich hoorden te onderwerpen aan opgelegde sociale leefregels op dreiging van uitsluiting. Ze hadden in ongetrouwde staat geen enkel recht, en als de vader des huizes overleed waren ze vaak afhankelijk van liefdadigheid, voornamelijk van de directe familie. We spreken over de burgerlijke status begin 1800 te Engeland en in zoverre ik het begrepen heb.

Miss Austen is een heel prettig leesbare roman met een heerlijke structuur en een stijl die past bij de manier waarop Jane schreef. Wel met meer vaart en eigentijdse bewoordingen, minder humor en met minder spitsvondige dialogen. Genieten dus als je fan bent van romans die over deze Regency periode in Engeland gaan. De cover lijkt op geborduurde huisvlijt en ziet er aantrekkelijk genoeg uit om al in de sfeer van het boek te komen. Ik denk dat dit verhaal me tevens zo goed aanspreekt, omdat Gill Hornby als vrouw zelf ingeklemd zit tussen haar schrijvende broer Nick Hornby en haar bestsellers schrijvende echtgenoot Robert Harris met wie ze vier kinderen te verzorgen en op te voeden heeft.
Op zich zit het verhaal complex in elkaar. Je verspringt in twee tijden, die van Cassandra’s oude dag en die van Cassandra’s innige jonge jaren met Jane. De plaatsen van handeling verspringen ook nogal eens, en de vele familienamen werken ook niet mee om het verhaal te versimpelen. Toch verliest het verhaal nergens vaart, omdat Gill Hornby gewoon goed weet te schrijven, voldoende weet te boeien en de rode draad van het plot strak in de schrijfhand houdt.

Dit verhaal over Miss Cassandra Austen heeft Gill Hornby verzonnen, maar het zou zomaar eens haar ware verhaal kunnen zijn. Ik vond het plot in het bijzonder mooi, omdat Cassandra haar rouw omtrent Jane’s verscheiden voor haar éígen dood een veilige plek wilde geven aan de overlevering. Je zou maar de langstlevende zijn als ongehuwde vrouw van zo’n talentvolle zus, in die tijd! De Regency periode blíjft me boeien. Dankzij dit soort boeken groeit mijn voorliefde voor al die romans die in deze tijd gesitueerd zijn en groeit mijn bewondering voor het werk van Jane Austen zelf. Gill Hornby is zeker geslaagd in het onderscheppen van een idee uit Jane Austen’s ‘Persuasion’ zelf:
“O, ik weet zeker dat de levensgeschiedenissen van mannen voortbestaan: Fulwar natuurlijk. Mijn goede echtgenoot; mijn beste zoon als het zijn beurt is. Maar die van ons? Geen denken aan. Om ons zal nooit iemand zich bekommeren.”