Aangrijpend toekomstverhaal

(Recensie voor Fantasywereld)

De zoektocht naar vrijheid en geborgenheid
Hoewel de flaptekst van De wedergeboorte het gevoel geeft dat dit speculatieve verhaal zich focust op een strijd tussen de oude en de nieuwe wereld, is het verschil tussen verschillend gedachtengoed eerder de achtergrond waartegen het verhaal van Aziz zich aftekent. Met een doel dat eigenlijk pas tegen het einde van het boek duidelijk wordt, vertrekt Aziz van het Europese continent, samen met Mikail, een kennis met wie hij een verleden deelt. Doordat de auteur de lezer naar Aziz’ motivatie wil laten gissen, is het doel van de reis aanvankelijk wat vaag en is het niet zo duidelijk waar het verhaal naartoe gaat, behalve om de wereld te laten zien. Gaandeweg schuiven er steeds meer puzzelstukjes achter elkaar en wordt alles wat Aziz doet iets wat het hart van iedere lezer zal raken.

Met prachtige zinnen beschrijft Balci de reis van Aziz, die ingegeven wordt door een roerig verleden. Daarbij verlaat hij het Europese continent, waar iedereen het goed lijkt te hebben, maar vrijheden ingeperkt worden door strenge regelgeving. In de wereld daarbuiten zien we daarvan de keerzijde; vormen van vrijheid waardoor er ook allerlei wantoestanden ontstaan. De lezer ervaart hoe mensen altijd op zoek zijn naar meer vrijheden en zich toch geborgen voelen op plekken waar deze juist beteugeld worden.

Een verhaal dat je raakt en laat nadenken
Met Wedergeboorte heeft Balci een verhaal geschreven dat je laat nadenken. Over de plaats van de mens binnen de natuur. Over de omgang met elkaar, met verschillende culturele en religieuze achtergronden. Omgaan met het verleden is ook een belangrijk thema; alle personages hebben een moeilijk verleden waarin ze worstelen met wat er gebeurd is en wat nog steeds weerslag heeft op hun handelen. Het is mooi om te zien hoe de personages hiermee op verschillende wijze in het reine komen.

Wedergeboorte wist mij te raken. Daarover valt weinig te vertellen zonder dingen weg te geven die je zelf zou moeten ontdekken, maar het is absoluut een mooi verhaal dat de lezer met een glimlach achterlaat. Wel had ik moeite om door het middenstuk te komen en creëerde het alwetend vertelperspectief een afstand tot de personages, die het vooral in het begin lastig maakt om met hen mee te leven. Daarnaast krijg je af en toe ook een inzicht in de gedachten en achtergrond van nevenpersonages die er niet altijd toe doet of enkel bedoeld lijkt te zijn om de wereld vorm te geven. Verder voelden dialogen niet altijd natuurlijk – vooral omdat de auteur daar ook graag zijn mooie zinnen in presenteert – en vond ik dat sommige belangrijke besluiten wel erg makkelijk werden genomen en er daardoor diepgang ontbrak. Toch is het slot zo krachtig dat die deze minpunten overschaduwt.

Conclusie
Wedergeboorte is een aangrijpend verhaal dat zich zo’n honderd jaar in de toekomst afspeelt. Door alle bevolking naar Europa te laten verhuizen en de rest van de wereld aan de natuur over te laten, heeft de auteur voor een interessante setting gekozen waarin het een ware uitdaging is om zoveel verschillende en soms ook botsende culturen te laten gedijen. Wedergeboorte is een verhaal over verlies, hoop, vrijheid en opoffering dat met pareltjes van zinnen aan de lezer wordt verteld. Het alwetend perspectief zorgt voor wat afstand tot de personages en de weelderige schrijfstijl voor hier en daar wat onnatuurlijke dialogen, maar dat maakt het krachtige slot meer dan goed.