Snel en zenuwslopend

De Duivel van Berlijn is de opvolger van het vorig jaar verschenen debuut De Engel van München. Auteur Fabiano Massimi heeft tijdens de coronacrisis niet alleen dit tweede deel geschreven, maar broedde , als ware hij door de demonen bezeten, ook nog even twee delen van een andere, niet in het Nederlands vertaalde serie uit. De duivelse snelheid waarmee hij zijn boeken produceert, lijkt overgeslagen te zijn op dit tweede deel. Want van de traagheid uit het vorige deel is niets meer te bekennen. Integendeel: De Duivel van Berlijn is razendsnel en zenuwslopend.

‘Zijn ziel was al heel lang verdoemd. De vraag was alleen in welke kring van de hel hij voor eeuwig zou verblijven.’

Wat hetzelfde blijft, is de door schuldgevoelens geteisterde Siegried Sauer. Nadat hij in het vorige deel naar Oostenrijk is gevlucht, blijkt het met de liefde toch niet zo voorspoedig te zijn gegaan. Zijn Rosa heeft hem verlaten en de verbitterde Sauer heeft een andere naam aangenomen zodat Himmler en Heydrich hem niet kunnen vinden. Maar dan duikt zijn voormalige sergeant Julian op met een kaart waarop een bericht van Rosa staat. Rosa zit bij het verzet en is spoorloos verdwenen. Karl Julian vraagt Sauer om hulp en hij stemt toe. Julian neemt hem mee naar Berlijn alwaar hij in een wespennest van complotten belandt. De moorden zijn niet van de lucht en ook zijn eigen leven is niet zeker.

‘Berlijn lijkt steeds meer de hel op aarde. Brandende straten en duivels in elke hoek’

De uitgebreide beschrijvingen van architectuur die zo’n groot aandeel vormden van het eerste boek, blijven in dit deel achterwege. Ditmaal dus geen toeristische rondleiding door de stad Berlijn maar wel voldoende beschrijving om een beeld te krijgen van de omgeving en de gebouwen. Dat komt de vaart van het verhaal zeer ten goede.
Ook de historische weetjes zijn minder talrijk en bovendien schaarser beschreven dan in het vorige boek. De historische gebeurtenissen dienen vooral als achtergrond voor een spannend actieverhaal; een regelrecht factieverhaal met talrijke precieze geschiedkundige details is dit zeker niet. En daardoor is De Duivel van Berlijn in tegenstelling tot het vorige deel geschikt voor een veel groter publiek.

‘Het heden trok al aan alle kanten aan hem, en de toekomst kwam er met zijn duivelse blik dadelijk achteraan’

Deze historische roman verhaalt over de brand van de Reichstag, een belangrijk keerpunt in de geschiedenis, het moment waarop de democratie in Duitsland verloren gaat. De benauwende sfeer in het land en de bedreiging van de Joden zet de auteur goed en geloofwaardig neer. Ook de personages en Hitler’s entourage krijgen voldoende inkleuring om tot leven te komen. Sauer ondergaat eveneens een ommezwaai wanneer hij erachter komt dat het onmogelijk is om de politiek op afstand te houden en enkel toeschouwer te zijn. De opkomst van de nazi’s en de veranderingen die daarmee gepaard gaan raken zijn persoonlijk leven dermate hevig, dat hij een nieuwe weg moet vinden, eentje waarmee hij -een gewetensvolle man- kan leven.

Hoewel Massimi ons met flink veel vaart doorheen het verhaal sleurt, drijven de mooie zinnen en sprekende metaforen als pareltjes naar boven. Ook de innerlijke bespiegelingen, zo bekend uit het eerste deel, zijn aanwezig zonder dat ze het verteltempo vertragen. Met verwijzingen naar de opera Der Ring des Nibelungen van Wagner verweeft de schrijver ook de nodige symboliek in het verhaal. Niet alleen heet de held uit deze opera Siegfried maar ook teksten uit het stuk spelen een belangrijke rol en zijn als het ware in het plot geweven. Vind je het leuk om zelf te speuren dan is er voldoende gelegenheid om te raden naar welke personages de teksten uit de opera verwijzen.

‘De Wolf is gekomen om de wereld op te slokken’

De auteur is duidelijk gegroeid in het gebruik van technieken die de spanning vergroten. Zo sluiten de hoofdstukken beter op elkaar aan met onheilspellende aankondigingen en verwijzingen. En ook zijn metaforen verhogen het aanstormende drama. Hij hecht nu minder aan historische weetjes waardoor deze de spanningsboog niet meer hinderen. De mooie zinnen en omschrijvingen zijn eveneens meer in evenwicht met het verhaal.

Met De Duivel van Berlijn levert Massimi een spannend verhaal in sneltreinvaart af. Het zit zo vol manipulaties, complotten en plotwendingen dat Ludlum er nog een puntje aan kan zuigen. Het is alleen jammer dat de historische weetjes nu wel erg karig worden.