Doen wat de wereld nodig heeft

Amanda Gorman maakte wat los in de wereld, toen ze op de dag van de inauguratie van president Biden, het gedicht "The Hill We Climb" voordroeg. De Nederlandse vertaling van Zaïre Krieger is inmiddels een feit. In het kielzog van die uitgave kwam het prentenboek "Zo klinkt verandering" (Ned. vertaling van Change Sings) uit. Het boek is wat je verwacht: een maatschappelijk betrokken verhaal.

Op de cover spatten de vrolijke kleuren je tegemoet. De zwierige titel ligt glimmend bovenop de kaft en valt daardoor lekker op. Onder de titel kijkt een zwart meisje met een open blik je aan, terwijl ze jou haar gitaar aanreikt. Dat prikkelt tot het stellen van vragen: Wat wil ze? Mag ik een lied maken? Zingen? Luisteren?
Bij het begin van de tekst wordt gelijk de toon gezet: Ik hoor de klank van verandering (..)/Voor verandering ben ik niet bang/Ik zing voor iedereen.
Daarna volgen verschillende situatie waar het meisje de daad bij deze regels voegt. De tekst leest als een gedicht. Het nodigt uit om langzaam te lezen.

Maar toch werd ik niet zozeer geraakt door de tekst, maar wel door de illustraties. Deze zijn gemaakt door Loren Long. In de Verenigde Staten is hij een bekende en gelauwerde kinderboekenillustrator, maar hier is hij (nog) niet zo bekend. Zijn stijl is warm en tijdloos.
Hij schildert in dit prentenboek kinderen en muziekinstrumenten met ronde vormen. Niemand heeft gemotoriseerde voertuigen of mobieltjes bij zich. Je waant je in een voorbije tijd waar niet alles OK was, maar ten minste wel veilig.
Hij neemt je in een aantal spreads mee op een wandeling van het meisje. Eerst komt ze langs een grote muur waar in graffiti-stijl Maarten Luther King is afgebeeld op het moment van zijn beroemde speech "I Have a Dream". Het woord CHANGE volgt de lijn van zijn gebalde vuist. Daarna ontmoet het meisje verschillende personen, jong en oud, klein en groot. Haar gitaar gaat steeds mee. Ze zingt en ondertussen doet ze wat er nodig is. Daarbij maakt ze geen onderscheidt en probeert ze begrip te tonen voor ieders omstandigheden. De boodschap komt het best tot zijn recht op een andere "graffiti"-muur, waar alle kinderen uit het boek staan te swingen onder de woorden "We Are The Change".

Amanda Gorman is door alle publiciteit neergezet als rolmodel van moed en verandering. Er wordt duidelijk teruggegrepen op de droom van Martin Luther King van een maatschappij waar mensen op hun gedrag en niet op hun huidskleur worden beoordeeld. Dat wil je als ouder of leerkracht wel aan kinderen meegeven.
Zonder kennis van de geschiedenis of ervaring van het verschil tussen zwart en blank (vergeef me het gebruik van deze woorden), zal het voor kleuters vooral een boek zijn waarin verteld wordt dat je goed moet zijn voor elkaar.

Voor kinderen vanaf groep 5 zou ik dit boek als leerkracht inzetten om de discussie te openen over kansenongelijkheid, discriminatie en burgerschap. Voor de bovenbouw sluit dit prentenboek aan bij de actuele berichtgeving over Amanda Gorman.
Dit is nou typisch een boek-met-een-kontje: het heeft een zetje nodig van een Enabling Adult (Chambers) om alles prijs te geven wat er in zit. Ik zou het niet zonder enige begeleiding in een schoolbibliotheek zetten.