Lezersrecensie
Liefde, bedrog en theater
"De politicus vertrekt van een vaststaand kader dat hij in de toekomst wil tot stand brengen. Hij beroept zich daarbij zo vaak op rechtschapenheid, gezond verstand en transparantie dat je weet dat het hem mangelt aan alle drie. Als ik ergens in geloof, dan is het in de leugen. De artistieke leugen. Het openlijke bedrog dat toneel heet en dat niet pretendeert de waarheid na te streven, omdat "waarheid" pas echt bedrog is. Waarachtigheid, daar gaat het om. En die heeft slechts één onderwerp. Het deerniswekkende noodlot van ieder van ons. Wij, de sterveling. Het best verbeeld dankzij een eeuwenoude begoocheling: het samenspel van komedianten. En binnen die nobele fopperij - uitgevoerd op houten planken, voor onnatuurlijk voetlicht en tussen twee bovenmaatse gordijnen - is alles gepermitteerd. Zolang het maar werkt." (p. 19)
En ja, zolang het maar werkt. Want het écht leven, dat is de oorlog, de bezetting, de collaboratie. Kan de "leugen" dan nog standhouden? Hoe lang blijf je toneel spelen? En hoe laat je dat rijmen met je "echte" leven? Tom Lanoye schrijft met "De draaischijf" niet alleen een grote roman over theater (liefhebbers van het toneelleven in Antwerpen, maar ook in Den Haag zullen zich verheugen aan deze roman), maar ook over liefde en bedrog. Hoe lang nog kan theaterdirecteur Axel Desmedt aan de touwtjes blijven trekken? En welke rol speelt de grote Lea in zijn leven? En de relatie met zijn broer, de dirigent Rik...? Een bijzonder boeiende roman schrijft Lanoye hier. Het enige wat soms kan storen is het wat archaïsch woordgebruik, wellicht bewust.