Lezersrecensie
Een whodunit moordmysterie met een waaier aan emoties
De meest gebruikte leuze in dit boek is “het kamermeisje heeft het gedaan”. Dat verwijst dan in eerste instantie naar het kamermeisje dat een kopje thee heeft ingeschonken voor iemand die na het drinken ervan dood neervalt. En in de tweede plaats toch ook naar het vorige boek met dezelfde hoordrolspeelster, een vorig kamermeisje dat nu hoofd huishouding is geworden. Het geheel speelt in een groot hotel. We beleven mee de consternatie bij de dood van iemand die een lezing voor een zaal fans geeft en later nog veel meer ontreddering als er van moord sprake is. Een perfectionistisch kamermeisje zonder veel sociale vaardigheden is een heel onwaarschijnlijke detective, maar ze krijgt die rol opgedrongen, ze moet wel de moordenaar ontmakeren om zichzelf en haar protégé vrij te pleiten van diezelfde moord, want ze zijn wel de hoofdverdachten.
Een beroemd schrijver valt tijdens een lezing dood voor een volle zaal fans die allemaal in een chic en beroemd hotel bij mekaar zijn gekomen. Molly, hoofd huishouding, trots op haar werk en haar hotel maar zichzelf nog altijd eerst kamermeisje voelend, is in de zaal om toezicht te houden op de logistieke kant van het gebeuren. Perfectioniste, een manie voor poetsen, en vol ideeën hoe ze met het leven en alles en iedereen daarin correct moet omgaan. Etiquette is heel belangrijk voor haar. Al snel blijkt dat ze opgevoed werd door haar oma en dat die een onbegrepen maar intelligent kind omvormde tot de, in eigen ogen, in het leven geslaagde jonge vrouw. Die oma, ondertussen overleden, blijft alomtegenwoordig op de achtergrond. Het kamermeisje in opleiding, Lily, die de thee serveerde, is de eerste verdachte maar ook de beschermelinge van Molly, die in haar veel van zichzelf uit haar jongere (en onzekere) jaren terugvindt.
Tussen de beschrijvingen van de rest van het hotelpersoneel waar Molly mee samenwerkt en een aantal van de gasten krijgen we ook een reeks flashbacks. Daaruit blijkt al snel dat Molly niet allen de overleden schrijver kende maar ook een motief heeft om hem te doden.
De inspekteur die het onderzoek leidt is een oude bekende van Molly, namelijk degene die ook het moordonderzoek leidde toen Molly vroeger ook nog eens bij een moord betrokken was. Toen deed de inspekteur alle moeite om Molly te laten opdraaien voor de moord, dus ze liggen mekaar niet. Door het samenvoegen van de stukjes geschiedenis en de dagelijkse bezigheden in het hotel waarbij het perfecte geheugen en het oog voor detail van cruciaal belang zullen blijken, krijgt de lezer langzaam een duidelijk zich op wat er gebeurde en een mogelijk waarom. Wat verborgen blijft is wie de moordenaar is. Langzaam wordt de zaak tegen de moordenaar opgebouwd, helemaal in de stijl van de grote engelse detectives van vroeger. Al speelt het verhaal duidelijk in de huidige tijd.
Dit verhaal is origineel op alle vlakken – de hoofdpersoon die toch wel heel speciaal in mekaar zit, de manier waarop de moord gepleegd wordt en de oplossing.
De plotwendingen zijn subtiel, de focus ligt toch wel aan de manier waarop Molly met heel die situatie omgaat en daarbij haast onbedoeld de moordenaar op de hielen zit. Belangrijk is natuurlijk het moment dat het van een dood door ongeluk naar moord door vergiftiging gaat. Of wanneer het motief van Molly zelf duidelijk wordt. Enkele keren wordt er iemand verdacht gemaakt maar dan zal Molly haast toevallig diens onschuld aantonen maar nooit tot 100% zekerheid opvoeren.
De karakters zijn treffend beschreven zoals hun rol voorschrijft. Vooral Molly is heel complex en psychologisch goed uitgewerkt. Ze bekijkt het leven als underdog maar met een open blik en bewust van haar waarde als kamermeisje annex hoofd huishouding. Ze is bescheiden, tracht niet op te vallen, zich ten allen tijde aan de regels te houden (het boek met die regels heeft ze zelf geschreven) en alles positief te bekijken. In geval van twijfel valt ze met haar fotografische geheugen terug op de wijsheden van haar oma. Er is een treffende gelijkenis tussen Lily en Molly in haar jonge jaren. Alleen blijkt toch wel dat Molly een stuk intelligenter is.
Van de oma krijgen we het portret van een sterke vrouw die alle tegenslagen van het leven elke dag opnieuw met een zonnige blik tegemoet treedt. De armoede en leefomstandigheden zijn schrijnend, de warmte en liefde die bij biedt hartverwarmend.
De andere personages zijn levensecht maar haast karikaturaal omdat ze aan bepaalde verwachtingen moeten voldoen met hun kleine kantjes maar ook waar ze sterk moeten overkomen. De portier, de hotelmanager, de andere kamermeisjes, Molly’s echtgenoot op de achtergrond en natuurlijk haar Nemesis, de politieinspekteur.
De karakters leven, de inspekteur verandert van vijand van Molly tot haar bewonderaarster, Cheryll wordt ontmaskerd, de portier blijkt veel belangrijker in Molly’s leven dan ze ooit kon vermoeden. Op een natuurlijke manier kom je als lezer steeds meer te weten over de verschillende personages en daardoor groeien ze in hun rol.
Het speelt zich af in het heden, maar het decor doet wel aan alsof het nog de vorige eeuw is. Een poepchic hotel, een landhuis met superrijken, een grootmoeder met kleindochter die moetn gaan poetsen om te kunnen overleven en toch in armoede leven...
Er wordt geen melding gemaakt van multimedia of moderne technologie, dat bestaat op de achtergrond maar maakt geen onderdeel uit van de (schijn)wereld van de rijken der aarde.
De romantiek, de sfeer in het algemeen maar ook de beleefdheid, en niet enkel bij Molly, die overal uit blijkt duidt erop dat het in Engeland moet afspelen, in Amerika zou dat niet kunnen, te hard en te koud.
Ook Molly die alle kenmerken van autisme (of iets in die stijl zoals ADHD) vertoont maar dank zij haar oma daarmee haast normaal in de wereld kan functioneren, zonder psychische hulp, is een teken van deze tijd.
De sfeer is heel complex. De schrijfster bespeelt zowat alle emoties van het spectrum en slaagt erin om de lezer volledig te laten meeleven met Molly. En dat leidt tot ontroering, verontwaadiging, woede, trots…
Dit is geen bloederige thriller waar de lijken bij bosjes opduiken en het bloed bij wijze van spreken door de straten stroomt. Geen spannende achtervolgingen of schietpartijen. Toch is er geen gebrek aan spanning, maar dan van de gezapige soort waarbij je kan genieten zonder geschokt te worden. Belangrijke vragen zijn er genoeg. Wat gebeurde er met Molly toen ze jong was. Hoe kende ze de schrijver. Wat gebeurde er tussen de schrijver en Molly – en haar grootmoeder. Hoe zit het met Molly’s moeder. Worden de beschuldigingen tegen Molly en Lily hard gemaakt. Wat zijn de gevolgen als Molly zich aangeeft op het politiebureau. Wie is de geheimzinnige secretaresse. Geen puntje-van-de-stoel spanning maar veel vragen waarop geleidelijk een antwoord wordt gegeven.
Het was misschien niet eng en gewelddadig spannend maar toch slaagt de schrijfster er zonder moeite in om de aandaht vast te houden en je haast te dwingen om verder te lezen. Enerzijds wil je weten hoe het verder gaat met Molly en haar leven en anderzijds wil je meer en meer de moordenaar en de reden van de moord te weten komen. Het is verrassend, ook wegens het humoristich-positieve in de toon van het boek (naast het naÏeve en soms schrijnende) en de vele misverstanden of grappige zelfreflecies van Molly, hoe snel je het boek eigenlijk uitleest.
Mijn complimenten alvast aan de vertaalster want een slechte vertaling kan zelfs het beste boek onleesbaar maken. Dat is hier zeker niet het geval. Uit elke bladzijde blijkt via het taalgebruik dezelfde sfeer die ook Molly uitstraalt. Iets pedanter weliswaar omdat de schrijfster uiteraard alles al weet terwijl Molly nog voor een hoop verrassingen komt te staan. De humor is overal aanwezig al nodigen heel wat passages uit om even verder na te denken en dan wordt het eerder leedvermaak dan echt grappig, wrange humor dus. Maar het zonnige karakter van Molly haalt daar de scherpe kantjes af. Ze heeft op geen enkel moment medelijden met zichzelf al beseft ze dat ze toch wel anders is dan de meesten. Het boek is geschreven uit het ik-perspektief en dan vaak zelfs de gedachtenwereld van Molly. Die is een vat vol tegenstrijdigheden voor wie haar slechts oppervlakkig bekijkt. De schrijfster leert ons haar goed kennen en dat is een hele verrijking. Dit boek is beelden, al zal er wel een scriptwriter nodig zijn om het te kunnen verfilmen. Om de gedachten van Molly op een boeiende en spannende manier in beeld te brengen. Maar je beleeft als lezer elk moment mee.
Het is meer dan 20 jaar geleden maar ik zou het haast een kruising tussen Hotel van Arthur Haily en een Miss Marple boek van Agatha Christie noemen – en die zijn beiden verfilmd.
Ik heb er enorm van genoten. Het vorige avontuur van Molly waar in dit boek naar verwezen wordt is echt in boekvorm uitgegeven. Ik ga dat zeker lezen. Verfrissend. Topper.
Het verhaal komt vooral grappig en postief over, door de vele misverstanden en de relativerende mentaliteit van Molly. Bij dieper nadenken merk je dat er veel meer in zit en dat de schrijfster er een aantal lagen aan betekenis heeft ingelegd. Net zoals bij Molly ontdek je dat pas bij nadere kennismaking.
Dit blijft hangen, telkens ik nu een kamermeisje/dienstmeisje tegenkom bekijk is ze met andere ogen, als persoon in plaats van als figuur.