Lezersrecensie

De complexiteit van het verhaal overschaduwt de spanning


Tommy Verhaegen Tommy Verhaegen
1 mrt 2023

Het begint heel sterk met alle elementen van een detective/thriller. Een zoektocht na 17 jaar naar een overleden echtgenoot die toch nog blijkt te leven. Dus een tocht door het verleden waar iedereen een geheim blijkt te verbergen. Daar komt de betrokkenheid bij de tweede wereldoorlog maar ook romantiek en avontuur aan te pas.
Het is met heel wat humor verteld, gelukkig maar want dan volgt eigenlijk een lange flashback naar 100 jaar geleden. Van thriller wordt het dan een streekroman met als doel de achtergrond van een belangrijke speler te schetsen. Enkele korte uitstapjes naar het heden leggen een link met de periode 17 jaar geleden en wat er dan met de echte protagonisten gebeurde. Hier verliest de schrijver niet alleen de humoristische ondertoon maar ook de "schwung", het verloopt allemaal nogal traag. Er wordt afwisselend een oorlogsverhaal gebracht en het verhaal van de cruise waar alle passagiers zich anders blijken voor te doen dan ze werekelijk zijn. De organisator blijft de geheimzinnige man op de achtergrond. Het wordt duidelijk dat het doel van de cruise niet het aangekondigde doel kan zijn. De rest is een mysterie dat stap voor stap moet opgelost worden. Hoewel dat meer en meer gepaard gaat met veel aktie, soms met heel wat geweld, blijft van de initiële setup niet veel meer over, dus ook niet van de oorspronkelijke verwachtingen. Uiteindelijk wordt alles duidelijk, vallen er veel doden en volgt er nog een melancholisch einde.

De meeste hoofdstukken bevatten bovenaan een dubbele plaatsbeschrijving en datum. Dat duidt meestal op iets dat in het heden gebeurt (op een bepaalde plaats) en dat betrekking heeft op iets anders dat op een andere plaats en tijd via een flashback wordt verteld.
De protagonist en perspektief, zowel als tijd en plaats veranderen voortdurend wat het niet gemakkelijk maakt om te volgen. Feiten uit het oorlogsverleden van de jaren '40 vorige eeuw lopen dooreen met toeristische anekdotes van 17 jaar geleden en het plaatje van de verteller en de vrouw die haar tot dan doodgewaande echtgenoot zoekt.
Elk deel van het verhaal vormt een onderdeel van een puzzel, maar elk stukje van die puzzel blijkt meerdere dimensies te hebben, waarvan enkele puur op leugens gebaseerd zijn. Maar daar komt dan nog bij dat alle stukjes onderling gerelateerd zijn en mekaar beïnvloeden, zowel wat waarheid als leugens betreft. Als intrige kan dat tellen. Rubik-kubus is er niets bij.
Ook de ontknoping is complex. Het einde van de WOII verklaart de ontknoping van de cruise 17 jaar geleden, dat heeft een directe weerslag op de ontknoping van de zoektocht naar de verdwenen echtgenoot en die onknoping vormt het begin van een melancholisch stukje met zijn eigen ontknoping die meteen ook het einde van het boek vormt.

Hoewel de schrijver uitlegt wat er waar en wat fantasie is, kan simpel gesteld worden dat het geheel origineel is. Zo complex, daar kom je niet mee weg als je dat kopieert.

Het verhaal zit vol plotwendingen en onverwachte sprongen. Als lezer begin je met bepaalde verwachtingen, na minder dan 50 bladzijden worden die bruut aan diggelen geslagen en vanaf dan kan je je enkel laten meevoeren in de hoop dat er een begrijpbaar einde aan komt (waar de schrijver wonderwel in slaagt trouwens).

Het zijn over het algemeen geen fijne karakters, daar hebben ze veel te veel voor meegemaakt, of ze blijken gewoon hun slechtheid te verbergen achter een masker dat in de loop van het verhaal afvalt. Op dat gebied denk ik aan 10 kleine negertjes of Moord in de Oriënt-Expres van Agatha Christie. De rollen van groep verdachten en held worden omgedraaid. Maar bij Klaasen is het dan toch weer anders...
Moreel wordt het de lezer niet gemakkelijk gemaakt. Welke graad van slechtheid valt te vergeven, zelfs goed te keuren en wat is onvergeeflijk?

Algemeen kunnen we wel stellen dat naargelang het verhaal vordert er meer laagjes vernis van de karakters van de personages worden verwijderd en naar het einde toe krijg je dan toch een duidelijk zicht op wat er nu wel of niet waar is. Sommigen evolueren positief, de meesten negatief, vaak totaal onverwacht.

Drie periodes uit de voorbije 100 jaar, een massa locaties. De schrijver doet zijn best om de tijdgeest en dan vooral de negatieve aspecten te respecteren en te gebruiken om de sfeer te sturen. Hier blijkt wel dat dat niet altijd objectief gebeurt, sommige zaken worden duidelijk vermeld met de eindafloop in gedachten.

Het begint spannend, dan valt de spanning voor een heel deel weg omdat er wel nog aktie en dialogen plaatsvinden maar de lezer zich volledig moet concentreren om gewoon de draad niet kwijt te raken. Naar het einde toe zijn er schietpartijen en achtervolgingen maar dat wordt pas echt spannend als ze terug op het schip zijn en de climax wordt ingezet.

Heel beeldend, de schrijver geeft ook toe dat hij zich deels baseerde op historische foto's. Het taalgebruik is die van de gewone man of vrouw met een zwaar verleden. Dat past bij het verhaal en de personages zelf. Jammer dat de schrijver de onderliggende humor van het begin niet kon vasthouden.

Geert Klaasen heeft talent en dat merk je. Zijn vorige werk was een jeugdroman en dat blijkt vooral uit het avontuurlijke en leesplezier uit het eerste deel. Dan lijkt het of hij er voor ging zitten en aan het "serieuze" stuk begon. Ik wou echt wel weten hoe het uiteindelijk zou aflopen maar de hele streekroman en de oorlogsgeschiedenis (naar de goedkope SS-boekjes) maakten het soms onnodig langdradig en een beetje saai.

Reacties

Meer recensies van Tommy Verhaegen

Boeken van dezelfde auteur