penitenza = boetedoening

De cover toont een typisch zuiders uitzicht zoals vaak op postkaartjes van toeristische bezienswaardigheden voorkomt. Dat geeft al direct een link met de sfeer van het boek.

Het schilderij Penitenza speelt eerder een verbindende rol in het verhaal, verbinding tussen de verschillende personages en locaties. Het bestaat vooral op de achtergrond en komt slechts sporadisch ter sprake. Helemaal niet wat ik verwachtte. De titel (boetedoening) slaat dan ook zeker evenveel op wat er met een aantal karakters gebeurt als de boel fout loopt. Die combinatie maakt het tot een terecht gekozen titel die als rode draad door het geheel loopt.

Door de manier waarop de auteurs samenwerken (eerder aanvullend en niet elk voor zich een stukje) merk je niet dat er 2 schrijvers aan het werk zijn. Een directe aanpak, snelle opeenvolging van dialogen en akties. Korte hoofdstukken met voortdurende wisselingen van perspektief en het vermijden van moeilijke en technische woorden maken het erg vlot leesbaar. Jammer dat de gebeurtenissen en personages niet enkel onrealistisch maar ook nog erg voorspelbaar zijn. Ondanks de vlotte schrijfstijl moest ik me door de laatste 100 bladzijden in korte stukjes doorworstelen.

Daniel, Merel en Johan zijn goed en voldoende uitgewerkt als personage. Als we ze leren kennen krijgen we een goede schets van hun karaakter en interesses, hoe ze voelen en denken, hun verleden en wat ze verwachten van de toekomst. In de loop van het verhaal veranderen ze, min of meer gedwongen door de omstangigheden, maar altijd in lijn van hun karakter. Er wordt door de gebeurtenissen duidelijk iets gebroken dat ze hun verdere leven moeten meedragen.
Daniël is egoïstisch, seksverslaafd en alleen bezig met zichzelf. Toch gaat hij anoniem naar weeshuizen om cadeautjes te brengen. Dat past perfect bij hem, zie het antwoord van zuster Angelica op p247 'Presentjes brengen voor de kinderen. Hij kwam zijn zonden afkopen.'
Het is dat het verhaal dan niet klopt, maar ik had liever wat minder in plaats van meer van ze willen weten. Daniel, die ondanks zijn snottebellen en tranen zijn leven als gangster en seksmaniak in Nederland zal verder zetten en wegkomt met moord, Merel die haar oudere man bedriegt zodra hij in de gevangenis zit en Johan die zich in de gevangenis uit als een lafaard...

Ook de andere personages zijn goed uitgewerkt en hun akties passen perfect binnen hun karakter en we weten voldoende van hen (of komen dat in de loop van het verhaal te weten) om alles in zijn context te kunnen plaatsen.

]ohan zit onschuldig vast voor de moord op Loredana. Hij krijgt de mogelijkheid om vrij te komen door het schilderij te restaureren op een wijze die hij eigenlijk niet wil. Dit past in het thema Boetedoening (hij kiest ervoor om te boeten voor iets wat hij niet gedaan heeft). Op zich is het bewonderenswaardig dat hij vasthoudt aan zijn principes in verband met wat wel of niet kan bij de restauratie van een schilderij. Dat hij dit laat primeren boven zijn vrijheid en huwelijk is toch nogal egoïstisch. Dat hij zich - ondanks dat hij een getraind thaibokser is - door zijn medegevangenen als boksbal laat gebruiken duidt op lafheid. En zo iemand gaat dan wel ruggegraat vertonen tegen de maffia? En nog straffer: Gianni aanvaardt dat terwijl hij normaal links en rechts mensen laat vermoorden! Nee, voor mij is die gevangenisepisode totaal ongeloofwaardig.

Tot ongeveer halfweg loopt het verhaal wel volgens wat ik verwachtte. De sfeer, het schetsen van de karakters en de omgeving, de kerk met zijn kunstwerken, de spanning binnen de groep. En dan de verdachte dood van Joep met zijn nasleep van politieonderzoek. Dit had zo verder als detective of thriller kunnen uitgewerkt worden, met een speciale rol voor het schilderij. Maar, helaas, kort na de dood van Joep blijkt het dan allemaal anders te verlopen en wordt het een roman over moreel verval en psychologische problemen.