Literatuur als wraakactie

Wat een geweldige schrijfster is de Algerijnse Kaouther Adimi. Ik was al zeer gecharmeerd van haar debuut ‘De boekhandel van Algiers’ en met ‘Kwade wind’ leverde ze een waardige opvolger af. Opnieuw gaat het boek over de kracht van literatuur nu niet als ‘reddingsboei maar als kwade wind’.
Dit boek beslaat de geschiedenis van Algerije gedurende een groot deel van de twintigste eeuw volgens de levensloop van drie personages die opgroeien in hetzelfde dorp El Zahra. De schrijfster heeft het boek opgedragen aan haar grootouders en de ik-personage (verteller) die af en toe het woord neemt suggereert dat dit verhaal (losjes?) gebaseerd is op hun levens. Het eerste deel draait om Tarek, de man van weinig woorden die vecht in twee oorlogen en later als gastarbeider gaat werken in Parijs en Rome. In het tweede deel neemt zijn vrouw Leila het woord van hem over. Het boek wordt een beetje slordig afgehecht als we in de laatste hoofdstukken nog in grote stappen kunnen lezen hoe het verder gaat met het echtpaar, hun kinderen en kleinkinderen. De derde personage die in het dorp opgroeit met de twee hoofdpersonen representeert de kansrijke Algerijn die wel leert lezen en schrijven en wel kan studeren. Hij schrijft de eerste roman in het Arabisch en neemt in zijn boek wraak op zijn jeugdvrienden. Literatuur als laffe wraakactie, je hoort het niet vaak maar het onderstreept de macht en het mogelijke machtsmisbruik van degenen die de taal en het schrift beheersen. Met deze roman wordt de wraakactie als het ware onschadelijk gemaakt. Personages als Tarek en Leila herstellen zich en blijven in Algerije wonen. Ook al krijgen ze klappen, ze groeien door net als de Barbarijse vijgen, een andere naam voor cactusvruchten.
Adimi schrijft haar boeken in het Frans en hanteert een liefdevolle, zachtaardige stijl. Ook al is de geschiedenis van Algerije hard en wreed, en daar draait ze niet omheen, toch houdt het boek vast aan de schoonheid en harmonie van het dagelijks leven en de kracht en taaiheid van eenvoudige mensen. Zo introduceert ze Algerije, de historie, de cultuur, natuur en de inwoners bij een lezerspubliek die daar over het algemeen totaal onbekend mee is.