Novelle die net iets minder oppervlakkig is dan het hoofdpersonage

Henry James (1843 – 1916) van de toen nog Amerikaanse schrijver, later kiest hij voor de Britse nationaliteit, schreef de novelle “Daisy Miller” in 1878. De novelle werd eerst in afleveringen in een tijdschrift gepubliceerd en in 1879 als boek. In 1878 stond James nog aan het begin van zijn carrière als schrijver. De eerste versie van “Daisy Miller” is nog geschreven in heldere niet al te lange zinnen. Later in zijn carrière worden de zinnen langer en wordt zijn stijl indirecter en subtieler. Hij heeft tegen het einde van zijn carrière dan ook “Daisy Miller” deels herschreven in zijn latere stijl. Het is dan ook goed dat vertaler Frank Lekens en uitgeverij Wereldbibliotheek hebben gekozen voor een vertaling van de eerste versie en niet voor een vertaling van een latere door James ‘verbeterde’ versie.

Een terugkerend thema in het oeuvre van James is de tegenstelling tussen het oude Europa en het nieuwe Amerika, waarbij Europa staat voor beschaving, in zichzelf gekeerd en vergankelijkheid en Amerika voor nieuwigheid, openheid en assertiviteit. In “Daisy Miller” is het de Amerikaanse jonge vrouw Daisy Miller op reis door Europa die staat voor Amerika en is het haar iets oudere landgenoot en al jaren in Europe verblijvende Frederick Winterbourne die voor Europa staat. Of is het iets gecompliceerder en staat Winterbourne voor Amerikaans oud geld en Daisy Miller en haar familie voor Amerikaanse ‘nouveau riche’? In “Daisy Miller” is het vooral het laatste.

Daisy Miller en Frederick Winterbourne leren elkaar kennen in een chique hotel in Vevey aan de boorden van het meer van Genève. Hij is daar op bezoek bij zijn tante. Voor Daisy is het een tussenstop op de rondreis door Europa die zij samen met haar moeder en jongere broertje door Europa maakt. Vanaf hun eerste kennismaking kan Winterbourne geen hoogte krijgen van Daisy. Is zij een flirterige naïef dom gansje of is zij een berekende doortrapte jonge vrouw op zoek naar een rijke (Europese) echtgenoot? Of weet ze zelf (nog) niet wie ze is, wat ze wil worden en welke indruk zij op anderen maakt? Alle ingrediënten voor een romantische komedie of een scherp psychologisch verhaal zijn aanwezig. Helaas maakt James geen keuze tussen deze twee mogelijkheden en kabbelt het verhaal zonder al te veel van de lezer te vragen voort. Wanneer ze elkaar een ongeveer een half jaar later weer tegengekomen in Rome slaagt James er niet in om enige diepgang aan het verhaal te geven. Het blijft goed geschreven, maar “Daisy Miller” heeft smaak noch kraak.