Fraai gestileerde therapeutische brieven

Het Vlaamse Steunpunt Geestelijke Gezondheidszorg voert al een aantal jaren campagne onder de titel ‘Te Gek!?’ (voor meer zie: Tegek.be) om psychische problemen beter te herkennen, te erkennen en bespreekbaar te maken. Onderdeel van deze campagne is het met enige regelmaat (laten) uitgeven van een door een Vlaamse auteur geschreven novelle waarin geestelijke gezondheid het centrale thema is. In 2019 werd in dit kader de novelle “Een smerig dier” van Paul Baeten Gronda uitgegeven.

De hoofdpersonage in “Een smerig dier” is Karel die zijn middenvoetsbeentje heeft gebroken waardoor hij vijf weken bij zijn moeder gaat inwonen. Aangezien Karel door de breuk niet zo heel erg mobiel is, kiest hij ervoor om brieven te schrijven aan zijn therapeute An in plaats van bij haar langs te gaan. Met een beetje fantasie kunnen we “Een smerig dier” tot het genre van de brievenroman rekenen.

In het begin van “Een smerig dier” overweegt Karel, het leven moe om er uit te stappen. Hij doet dit niet en in de loop van zijn brieven aan therapeute An vindt Karel een bepaalde innerlijke rust, acceptatie en tevredenheid waardoor de vermoeidheid minder wordt. De kracht van “Een smerig dier” zit in de treffende constateringen van Karel in zijn brieven, zoals “Mijn hoofd werd zichzelf even beu en geeft me vandaag een dag vrijaf door alle pijn handig voor mij te verdoven”. Zinnen als deze dagen de lezer(es) uit om te reflecteren over het eigen leven en hoe wij zelf omgaan met geestelijke vermoeidheid.

De treffende constateringen van Karel geven aan de andere kant ook aan wat in “Een smerig dier” ontbreekt; het mentale proces hoe Karel tot deze constateringen is gekomen. Al met al blijft “Een smerig dier” te veel aan de oppervlakte en wordt de levensfase waar Karel door heen gaat net iets te fraai gestileerd weer gegeven. Wel een hele fraaie stilering, dat dan wel.