Geen verschil tussen dorst naar kennis en begeerte naar alcohol

De Franse auteur René Daumal (1908 – 1944) begon zijn carrière als schrijver rond zijn achttiende met het publiceren van avantgardistische poëzie in literaire tijdschriften. Deze poëzie werd goed ontvangen door surrealisten, dadaïsten en andere liefhebbers van niet realistische poëzie. Daumal voelde zichzelf niet helemaal thuis in de wereld van surrealisten en dadaïsten. Samen met een aantal gelijkgestemden richtte hij “Le grand jeu” op. De kritiek van Daumal op surrealisten als André Breton was, dat het surrealisme te veel een maniertje was geworden waardoor het te braaf en te nietszeggend was geworden. Daumal wilde dat het surrealisme vervreemdend en ongemakkelijk bleef. Naast invloeden van en op het surrealisme werd Daumal beïnvloed door het werk van de Russisch-Armeense filosoof en goeroe Gurdjieff en Indiase levensfilosofieën. Om deze laatste beter te leren kennen en begrijpen heeft Daumal een tijdlang Sanskriet gestuurd. Al deze invloeden komen terug in zijn debuutroman “Het drinkgelag” uit 1938.

De titel “Het drinkgelag” is een letterlijke vertaling uit het (oude) Grieks van het woord ‘symposion’. Daumal heeft deze titel niet toevallig gekozen. Een symposium was bij de Oude Grieken een drinkgelag dat volgde op een uitgebreid diner. De filosoof Plato schreef tussen 385 – 270 voor Christus het boek “Symposium”. De invloed van Plato, vooral zijn bekende ‘grotvergelijking’ uit “Politeia”, is duidelijk aanwezig in “Het drinkgelag”. Net als de invloed van Dante. De locatie waar “Het drinkgelag” afspeelt is een mengeling van de grot van Plato en de hel van Dante. Het grote verschil met deze twee iconen van de westerse cultuur en Daumal is, dat “Het drinkgelag” één grote satire is op de hele westerse cultuur en beschaving in een allegorische stijl die doet denken aan “Gullivers reizen” van Jonathan Swift en “Utopia” van Thomas More.

In deze surrealistische satire lopen de dorst naar kennis en de begeerte naar alcohol door elkaar heen, waardoor niet meer duidelijk is wie de waarheid in pacht heeft; de alcoholist of de wetenschappers en filosofen. Daumal zet het allemaal op zijn kop in “een absoluut geniaal, griezelig ‘perfect’ gecomponeerd meesterwerk”, aldus vertaler Maarten Elzinga. Woorden die ik alleen maar kan onderschrijven. Het is dan ook toe te juichen dat Uitgeverij Vleugels in hun ‘Franse reeks’ dergelijke zo goed als bij ons onbekende meesterwerken op de markt brengt voorzien van een uitstekend Nawoord door de vertaler.