Een goed uitgevallen gokje

“Monaco. Drie typen” (1878) van Marcellus Emants (1848 – 1923) is een bundel met drie verhalen. Emants schreef ze aan het begin van zijn carrière en dat merk je ook als lezer wanneer je bekend bent met zijn latere werk, zoals de magistrale roman “Een nagelaten bekentenis” uit 1894. Daarmee is niet gezegd dat “Monaco. Drie typen” een matige of zelfs slechte verhalenbundel is. Het is de bundel van een beginnende schrijver die niet alleen op zoek is naar zijn eigen stijl. Emants die later in zijn carrière naturalist wordt is dat zeker nog niet tijdens het schrijven van “Monaco. Drie typen”. De verhalen zijn in een realistische stijl geschreven die wel wat weg heeft van Flaubert en Toergenjev, twee schrijvers die Emants bewonderde.

De drie verhalen zijn prima onafhankelijk van elkaar te lezen, ook al komt het personage Osinsky in alle drie de verhalen voor. De titel geeft al goed aan dat alle drie de verhalen zich grotendeels in Monaco, en dan vooral in het casino van Monaco, afspelen. Waar de ondertitel ‘Drie typen’ exact naar verwijst dat is voor mij nog niet duidelijk. Ok, de drie zal naar het aantal verhalen verwijzen, maar ‘typen’?? Het enige wat ik er van kan maken na lezing van de bundel is dat het gaat om drie verschillende type (!) spelers in het casino. Om drie verschillende redenen raken de hoofdpersonage verslaafd aan de speeltafel wat bij alle drie tot een verschillend type (!) van persoonlijke ondergang leidt.

Mijn keuze om “Monaco. Drie typen” te lezen was een gokje. Een gokje dat goed is uitgevallen. Of laat ik voorzichtig blijven, het lezen ervan is geen verloren tijd geweest. Toch raad ik niemand aan om als je één verhalenbundel van Emants wil lezen te kiezen voor “Monaco. Drie typen”. Mijn eerste keuze is nog altijd “Drie novellen”.