Smaakt naar meer

De Tsjechische auteur Bohumil Hrabal (1914 -1997) schreef met “De tedere barbaar” in 1973 een hommage aan zijn goede vriend Vladimir Boudnik die in 1968 een einde maakte aan zijn leven. Boudnik (1924 – 1968) was grafisch ontwerper en werkte om rond te komen als metaalarbeider. De ervaringen als metaalarbeider gebruikte hij bij het maken van zijn kunst. Hrabal en Boudnik leerden elkaar kennen eind jaren veertig op de werkvloer bij een metaalbedrijf. Aangezien Hrabal in de naoorlogse jaren nooit tot de officiële Tsjechische schrijvers werd gerekend, was Hrabal gedwongen om de kost te verdienen als arbeider en werden zijn literaire producties (semi-) illegaal uitgegeven. Pas na de Fluwelen Revolutie van 1989 werd het werk van Hrabal in Tsjechië legaal uitgegeven en werd zijn werk ook in het Nederlands vertaald. De vertaling, zoals bijna alle Nederlandstalige vertalingen van Hrabal, van “De tedere barbaar” is van Kees Mercks en werd in 1994 uitgegeven.

“De tedere barbaar” is niet alleen een hommage aan de overleden Boudnik. Het is vooral een verslag van een innige vriendschap tussen twee mannen die de randen van de individuele vrijheid opzochten binnen het totalitaire Tsjecho-Slowakije in de jaren vijftig en zestig. Een vrijheid die ze vonden in zeer stevig drankgebruik en een absurdistische kijk op de wereld om hun heen. De fragmentarische anekdotes die Hrabal opdist in “De tedere barbaar” zijn als een collage geordend waardoor de vriendschap tussen de twee niet kapot wordt geanalyseerd of vervalt tot sentimenteel geleuter. Niet dat “De tedere barbaar” een onbekend literair meesterwerkje is, het zorgt er bij mij wel voor om meer van Hrabal te willen (her)lezen.