Een nog minder bekende degelijke roman van Loveling

Na het lezen van de uitstekende roman “Een revolverschot” (geschreven 1905, gepubliceerd 1911) van Virginie Loveling (1836 – 1923) was ik nieuwsgierig of zij nog meer goede romans had geschreven. Per toeval kwam ik “De Twistappel” uit 1904 van haar tegen in een herdruk uit 1984 met hedendaagsere spelling. “De Twistappel” is een goede degelijke roman, maar mist de subtiliteiten en nuances van “Een revolverschot”. In “De Twistappel” zijn de hoofpersonages net iets te stereotiep om geloofwaardig over te komen als ‘echte’ mensen van vlees en bloed met zo hun innerlijke eigenaardigheden en inconsistenties.

De vrijzinnige weduwnaar Mathijs keert na het overlijden in het kraambed van zijn echtgenote Esther met zijn te vroeg geboren zoontje Gaspard terug uit Wallonië naar zijn geboortestreek in de buurt van Gent. Hij gaat wonen aan de rand van het (fictieve) dorp Vroden in de al jaren leegstaande grote moderne woning ‘De Twistappel’. In Vroden woont ook zijn katholieke schoonfamilie met wie Mathijs is gebrouilleerd. Fernande, de zeer devoot katholieke zus van Esther, wil weten hoe het met haar neefje Gaspard gaat en bezoekt, tegen de zin van haar vader, ‘De Twistappel’ op een moment dat Mathijs niet thuis is. De stereotiepe vrouwelijke zorgzame (katholieke) deugden nemen de overhand bij Fernande. De tegenstellingen tussen de vrijzinnige man Mathijs en de katholieke vrouw Fernande zet Loveling goed neer, maar zoals hierboven al aangegeven net iets te stereotiep om het echt heel boeiend te maken. Vanzelfsprekend raakt Gaspard in de war van de tegengestelde opvattingen van Fernande en Mathijs. Wanneer Gaspard als twaalfjarige naar internaat gaat, zitten de (moederlijke) zorgtaken van Fernande er op en worstelt zij met de vraag wat nu verder met haar leven.
“De twistappel” is door de thema’s vrijzinnigheid versus katholicisme én de traditionele mannelijke en vrouwelijke rolopvattingen voor een groot deel achterhaald, maar geeft juist daardoor ook een goede inkijk in hoe in het begin van de twintigste eeuw met die thema’s werd opgegaan. Wat zeker nog niet gedateerd is, is de schrijfstijl van Loveling. Impressionistisch, licht naturalistisch, niet al te zwaar, soms zelfs speels en ironisch waardoor ik het met voldoende plezier heb gelezen.