Een verhaal dat je bij blijft

Alex Schulman (Trelleborg, 1976) is schrijver, journalist en presentator. Zijn eerste in het Nederlands vertaalde roman ‘De overlevende’ werd direct een bestseller. ‘De zeventiende’ is zijn derde roman in Nederland verschenen roman en is vertaald door Angélique de Kroon.

Hoofdpersoon in het boek is de 45 jarige Vidar, geschiedenisleraar op een middelbare school. Vanwege een geweldsincident met een leerling is hij geschorst en zit hij thuis in afwachting van het verdere onderzoek dat is gestart. Een dode rat brengt hem naar zijn kelder waar hij verhuisdozen van zijn vader aantreft, daar neergezet na zijn vaders overlijden. In één van deze dozen treft hij een oud adresboekje met daarin het telefoonnummer van het vakantiehuisje van de familie. Wanneer Vidar besluit het nummer te bellen krijgt hij zijn vader aan de lijn. Het blijft echter niet bij deze ene keer bellen. Vidar ontdekt dat hij steeds naar dezelfde dag in zijn jeugd belt namelijk 17 juni 1986. Geheel in beslag genomen door dit gegeven probeert Vidar deze hele dag minutieus in kaart te brengen. Hij heeft het vermoeden dat de verklaring voor zijn gedrag op school in een gebeurtenis op deze dag te vinden is.

Schulman creëert twee verhaallijnen. Het verhaal waarin in Vidar als ik-verteller terugkijkt op de gebeurtenissen op school en een verhaal over de reconstructie van de zeventiende juni. Hij wisselt dit af per hoofdstuk en de korte, eenvoudige zinnen maken dat het geheel vlot leest. Je wordt langzaam het verhaal ingetrokken door de kleine stukjes informatie die je samen met Vidar krijgt over wat er die beruchte dag nu eigenlijk gebeurd is. Op deze manier ontstaat er ook een spanningsboog die zorgt dat je wilt door blijven lezen. De schrijver weet door elementen uit 1986 toe te voegen het tijdsbeeld goeden herkenbaar neer te zetten.
Het hoofdthema van het boek is het disfunctionele gezin waar weinig warmte en liefde aanwezig is. Schulman laat echter ook zien dat dit in de huidige tijd ook door kan slaan de andere kant op en een ander soort disfunctioneren veroorzaakt.

‘Toen ik klein was en een leraar zij dat ik mijn pet moest afzetten, deed ik dat. Als een leerkracht dat tegenwoordig aan een leerling vraagt, krijgt deze een e-mail van de moeder waarin staat dat het kind zich veiliger voelt met de pet op.
Zet gewoon die pet af.’

De aanleiding , het voorval op school, verdwijnt in de loop van het verhaal een beetje naar de achtergrond. Ondanks een verrassende plottwist hierin blijft het een los draaitje.
Toch laat het verhaal je niet onberoerd achter. Zeker de momenten wanneer Vidar zijn jongere zelf aan de telefoon heeft zijn ontroerend. Het laat zien hoe traumatiserende gebeurtenissen uit het verleden, hoe klein soms ook, een grote rol kunnen blijven spelen in het heden. ‘De zeventiende’ is een boek dat je zeker na het omslaan van de laatste bladzijde niet meteen los kunt laten.