Bijzondere mengelmoes van allerlei genres

Wu Zetian is een 18-jarige vrouw die in een (ogenschijnlijk) toekomstige versie van China woont, Huaxia. Haar land wordt constant aangevallen door buitenaardse wezens die zich op onze planeet gevestigd hebben, de Hunduns. Om zich tegen de Hunduns te verdedigen, gebruikt het volk zogenaamde Chrysalissen, een soort transformer-achtige robots die bestuurd worden door een man en een vrouw, met behulp van hun qi (een energiestroom uit het lichaam). In de praktijk komt de vrouw meestal om in de strijd als haar energie opraakt, en worden de mannen de grote helden. Ook Zetian haar zus is op deze manier omgekomen, en Zetian zoekt wraak. Zij meldt zich als co-pilote met maar een doel: wraak nemen op het leger en de overheid die in dit systeem feitelijk misbruik maken van vrouwen.

Iron Widow is een wat ondefinieerbare mix tussen fantasy, science fiction, historische fictie, dystopische roman en love story. Het heeft van alles een beetje, en dat maakt het tot een boeiend en afwisselend verhaal. In het verhaal zitten veel herkenbaar Chinese elementen, zoals de Grote Muur die de bewoonde wereld van de territoria van de Hunduns afscheidt, maar ook bijv. de manier waarop familierelaties en gezagsdragers worden neergezet doen sterk denken aan de oude Chinese feodale cultuur en het keizerrijk.

Het eerste wat mij opviel bij het lezen van het boek, is dat het vol zit met volwassen thema’s als haat, geweld, overspel, feminisme, bedrog, verslaving, verwrongen familierelaties en nog wel een paar, maar dat dit boek dus geclassificeerd is als Young Adult. Dit geeft te denken wat jongeren in China zoal lezen … Het enige young-adult element dat ik er in kan vinden is de leeftijd van hoofdpersoon Zetian, maar voor de rest is het een behoorlijk volwassen verhaal.

Het tweede wat mij opviel, in de vergelijking met andere oorspronkelijk Chinese boeken die ik gelezen heb, is de nogal vlakke, tweedimensionale aard van de karakters. Bij de drie hoofdpersonen (naast Zetian haar co-piloot Shimin en haar vriend Yizhi) zien we wel enige karakterontwikkeling, maar het gaat allemaal een beetje van dik hout. Zetian ontpopt zich vrij snel van een wat ingetogen en onzekere jonge vrouw tot een machtsbelust, niets ontziend persoon die blindelings op haar doel afgaat. Daar waar al over relaties met bijvoorbeeld haar ouders gerept wordt, is dat zo ongeveer in de marge en wordt dit nergens uitgewerkt. Shimin daarentegen ontwikkelt zich van een alcoholverslaafde superster-piloot tot een tamme strijder, ook hier in een wat ongeloofwaardig tijdsbestek.

Jammer is verder dat de achtergrond van de situatie op de planeet nergens toegelicht wordt. We weten dat de Hunduns al honderden jaren tegen de lokale bevolking strijden, maar hoe zij hier terecht zijn gekomen, met welk doel of waar vandaan, blijft in het duister. In dit gegeven zit wel een bijzonder plotwending op letterlijk de een-na-laatste bladzijde, die ik (en ik denk niemand) zag aankomen.

Het verhaal is op zich niet slecht en blijft tot het einde spannend, al zitten er wel wat tragere stukken tussen. Het einde van het boek is dusdanig dat een vervolg op Iron Widow niet kan uitblijven, en dit is inmiddels dan ook aangekondigd met april 2024 als verwachte verschijningsdatum.