Absolute aanrader

De 11-jarige Jonas groeit op in een toekomstige Gemeenschap, die vrijwel perfect lijkt. Negatieve herinneringen en emoties zijn door de jaren heen allemaal uitgebannen, iedereen leeft volgens precies vastgestelde regels en nette omgangsvormen, niemand hoeft nog zelf keuzes te maken en iedere jongere krijgt op zijn 12e een toekomstig beroep toegewezen op basis van advies van De Wijzen. Als Jonas dan eindelijk 12 wordt, staat hem een grote verrassing te wachten: hij blijkt uitverkoren te zijn om Bewaker van Herinneringen te worden. De Bewaker is de enige persoon in de Gemeenschap die nog herinneringen aan de oude, ‘niet-perfecte’ wereld heeft. Als de opleiding van Jonas tot Bewaker begint, draagt de oude Bewaker zijn herinneringen stuk voor stuk aan Jonas over, en zo komt hij erachter wat voor vreselijke wending de samenleving heeft genomen door allerlei zaken uit te bannen.

Het boek deed me al vrij snel denken aan een andere dystopische klassieker, Brave New World. Ook daarin zien we een samenleving die ogenschijnlijk perfect en vreedzaam is, maar waarin eigenlijk iedereen afgestompt en niemand echt gelukkig is. De Gever is wat minder zwartgallig, wellicht doordat het voor jongeren geschreven is, maar heeft minstens zoveel impact. Al gauw komen de vragen bij je op, wat een samenleving bezielt om bijv. het zien van kleuren uit te bannen. Ook gevoelens als haat en liefde zijn volledig uitgebannen. Door strenge discipline en een groot respect voor elkaar lijkt de samenleving perfect, maar al gauw wordt duidelijk dat dit een wel heel oppervlakkige vorm van geluk is.

Het verhaal is heel toegankelijk geschreven, en Lowry heeft zich goed verdiept in de belevingswereld van jonge kinderen. Daardoor voel je al snel een klik met Jonas en voel je met hem mee als de vreselijke waarheid over zijn samenleving stukje bij beetje aan het licht komt. Ik werd vanaf pagina 1 het verhaal ingezogen en heb het zo ongeveer in één ruk uitgelezen. Het open einde geeft te denken over wat er uiteindelijk gebeurt, maar geeft op een bepaalde manier ook hoop dat het uiteindelijk goed komt.

De Gever maakt deel uit van een serie van vier boeken die allemaal met elkaar verweven zijn en hopelijk ook wat antwoorden geven op de vele vragen die het verhaal oproept.