Meer dan 5,6 miljoen beoordelingen en recensies Organiseer de boeken die je wilt lezen of gelezen hebt Het laatste boekennieuws Word gratis lid
×
Lezersrecensie

Leuke SF-verhalen die ook voor volwassen lezers boeiend zijn

Johan Klein Haneveld 26 april 2024 Auteur
Als jonge tiener las ik een bundel met korte verhalen die ik uit de bibliotheek had geleend (hij kwam van bij de jeugdboeken, dus het was voor de leeftijd dat ik ook de volwassen boeken mocht lenen). Een van de verhalen in deze bundel maakte diepe indruk op me. Het ging over een doorzichtige substantie die uit de grond ontsnapte toen mensen te diep groeven en die langs een helling omlaag stroomde. Al het levende dat er in terecht kwam, loste op in het niets. Van mensen die door de stroom werden ingehaald was als laatste nog hun kloppende hart zichtbaar. Dat beeld bleef me bij. Maar later kon ik het boekje niet meer terugvinden. Ik had namelijk de titel niet meer voor de geest staan, maar was ook de naam van de auteur vergeten. Dat maakt het heel erg moeilijk ... Tot ik vorig najaar een boek over de geschiedenis van de Nederlandstalige SF mocht proeflezen (geschreven door Paul van Leeuwenkamp) en daarin de naam Anton Quintana tegenkwam. Het was alsof er een vonk door mijn hersenen trok. Want die schrijver was het! Enig gegoogle bracht me op deze bundel en ik kon hem bestellen bij een tweedehands boekwinkel. Uit de inhoudsopgave herkende ik echter geen enkele titel ... Dus toch een beetje onzeker begon ik met lezen.
Om een lang verhaal kort te maken: ja, het verhaal dat ik zocht, 'Blijf zitten waar je zit', staat wel degelijk in deze bundel. Natuurlijk was het voor mij als volwassen lezer minder heftig om te lezen dan het voor mij als tiener was, maar het is nog steeds een effectief SF/horror-verhaal over een bijna Lovecraftiaanse bedreiging en met een milieu-bewuste insteek.
Wat me verraste is dat er nog meer verhalen uit deze bundel waren die me al die tijd waren bijgebleven. Zoals het wat langere 'Een val in de tijd', waarin de hoofdpersoon op een vernietigde Aarde belandt waar alleen reusachtige ratten het overleefd hebben. Een van de eerste 'alternatieve evoluties' die ik tegenkwam en een die de eerste SF-verhalen die ik als tiener schreef had beïnvloed! Ook het openingsverhaal, 'De ijzeren harp', herinnerde ik me nog (met name het einde, waarin je sympathie als lezer opeens bij een andere partij komt te liggen). 'Na zeshonderdduizend jaar' bleek ik ook te herkennen, omdat het speelt met ons eigen tijdsperspectief en hoe andere wezens wellicht een heel ander idee van tijd hebben. Er waren nog meer verhalen die ergens in mijn hersenen een plekje hadden gekregen, zoals 'De blinde schutter', waarin een door een roofridder overmeesterde ridder een kans krijgt op vrijheid, of het aangrijpende 'Strijder' over een Japanse soldaat jaren na de oorlog.
Een aantal andere verhalen herinnerde ik me niet, maar kon ik nu prima waarderen. Vooral vanwege de fantastische wending aan het eind - die soms heerlijk wreed was, zoals in 'De grote postzegelkraak'. Die laatste zin, geweldig!- of die voor een jeugdboek een verrassend negatief mensbeeld tentoonspreidde, zoals in 'Onderwereld' waarin een gat ontstaat in de oceaanbodem. Terwijl menselijke duikers de grot daaronder willen verkennen, willen de bewoners van die grot een kijkje nemen in onze wereld ...
Een paar verhalen hadden een minder boeiend einde. Eentje was zelfs heel cliché, zoals 'Glitter', waarvan de hoofdpersonen uiteindelijk Adam en Eva blijken. Dat was ook in 1980 al afgezaagd. andere verhalen waren eigenlijk niet meer dan spannende avonturenverhalen, maar ook die waren goed geschreven, met effectieve beschrijvingen van andere landen en andere culturen. De auteur had zelf veel gereisd en dat merk je want moeiteloos brengt hij de lezer van Zuid-Amerika naar Papoea Nieuw-Guinea en van de Jordaan in 1200 voor Christus naar de Griekse Olympische spelen. Maar de meeste verhalen werkten - ook voor mij als volwassen lezer.
Wat we beschouwen als geschikte taal in een jeugdboek is in de afgelopen 44 jaar misschien verandert - want Quintana gebruikt hier en daar best moeilijke woorden en zijn zinnen zijn niet per se eenvoudig. Het is heel toegankelijk, maar een volwassen lezer vindt het volgens mij niet kinderachtig (ik in elk geval niet). Ook de thematiek doet, ik hintte er al naar, volwassen aan, met aandacht voor de manier waarop mensen omgaan met degenen die anders zijn dan zij en hoe 'othering' kan leiden tot uitsluiting, tot het ontstaan van oorlogen, tot het omgaan met het milieu en de tijdelijke natuur van onze menselijke beschaving.
Voor wie interesse heeft in korte SF/avonturenverhalen van Nederlandse bodem, is dit echt een aanrader. Wie de geschiedenis van SF in ons taalgebied wil leren kennen, moet ook deze bundel lezen, want de verhalen zijn echt niet alleen voor kinderen leuk. Ik bedoel ... in de lucht zwevende, kloppende harten ... Voor mij was het een feest van herkenning, terug naar mijn roots als SF-lezer en SF-schrijver. En dit boek zal nu voor altijd in mijn collectie blijven.

Reageer op deze recensie

Meer recensies van Johan Klein Haneveld

Gesponsord

Wanneer zijn ploeg vastloopt door een reusachtig bot, gaat Boer Boris samen met Berend en Sam op onderzoek uit. Van welk dier zou dit bot kunnen zijn? Een cavia? Een marmot?

Marie zit op de beste school van de wereld met de allerliefste juf. Als haar klas uitgenodigd wordt om een week te ruilen met een andere klas, logeert Marie zelfs in een villa met zwembad en paarden.

De TikToks die geheimen van leerlingen én docenten onthullen, zijn enorm populair op Lauries school. Maar is het wel echt ongeluk als een meisje uit een van de sappigste TikToks om het leven komt?

Met zeven sleutels kan een bont gezelschap reizigers de schat van de meedogenloze Roverkoning in handen krijgen, als ze langs de zeven bewakers kunnen komen.

Noura leeft met een groot geheim – haar moeder mag absoluut niet ontdekken dat ze bij volle maan in een weerwolf verandert. En dan is er nog dat andere grote geheim ...

Als het afbrokkelende gebouw van Brams middelbare school wordt gesloten, moet hij ergens anders heen dan zijn beste vriend, Theo Thorbecke. Kunnen ze de school nog redden?

De kikkertjes maken weer met veel plezier en humor hun stripboeken. Met hun opbrengsten kunnen ze snoep kopen. Of kunnen ze het beter samen aan iets anders besteden?

Waakgorgel Jukko vertelt de Waakgorgeltjes-in-Opleiding en Melle dat er boven de poolcirkel een groot leger Brutelaars oprukt. De verdedigende Gorgels vallen allemaal in slaap.

Drie tieners bekennen de moord op Mirza. Alle drie hebben ze een motief, maar slechts een van hen is de dader. Wie viel Mirza aan op het feest? Wie is de mystery guest?

Er is een landelijke internetstoring en nu kunnen Quinn en Aaron geen huiswerk maken. Ze moeten een voldoende halen, anders moeten ze stoppen met hun videokanaal.

Een ode aan de allesoverstijgende kracht van vrouwenvriendschap en een intiem portret dat een nooit eerder getoonde kant van Marilyn Monroe laat zien.

Als haar vader haar herinneringen vertelt die niet rijmen met de geschiedenis zoals zij die kent, gaat Olga twijfelen over haar achtergrond.

Dit is het sensationele verslag van hoe Red Bull luidruchtig de Formule 1-wereld instapte en steeds succesvoller werd om uiteindelijk de sport te domineren met Max Verstappen.

Twee advocaten, de een wit, de ander zwart, proberen hun ten onrechte beschuldigde zwarte verdachte van de doodstraf te redden.

Tijdens een roerige debatavond aan de universiteit in Kiev verklaart Dani's jeugdvriend Pavel dat het socialisme dood is. Wanneer Pavel vervolgens verdwijnt, gaat Dani naar hem op zoek.

Journalist Gina deed jarenlang verslag van oorlogen over de hele wereld, maar sinds kort is ze correspondent in Rome. Na een zwoele zomeravond belandt ze in bed met haar jeugdvriend Okke.

Wanneer Poppy anonieme brieven ontvangt, betrokken is bij een ongeval en verrast wordt door een groot geldbedrag, wordt haar veerkracht zwaar op de proef gesteld.

Schrijfster Keet ontdekt dat de eigenaresse van een sjofele strandtent waar ze graag komt, illegaal onderdak biedt aan een groepje jongeren.

Bruce Cable, de extravagante boekhandelaar die zijn winkel bestiert op Camino Island, en de groep schrijvers die hij om zich heen heeft verzameld staan voor een nieuwe uitdaging.

Tanya, een Britse exchange student, komt een jaar lang in het gezin van Natalie en Matt wonen in hun luxe huis in Los Angeles. Ze begint steeds meer te lijken op hun overleden dochter Anabel.

Wanneer haar buurvrouw Kira dood wordt aangetroffen denkt iedereen aan zelfmoord. Maar Nancy is ervan overtuigd dat er kwade opzet is.

Amsterdam, 1824. In de kinderkolonie heerst een hard regime van tucht en discipline. Samen maken Karel en Lize een plan: proberen te ontsnappen uit Veenhuizen ...

Cornelisse en Wertheim selecteerden de mooiste en indrukwekkendste verhalen uit 12,5 jaar Echt gebeurd. Ook op papier beklijven deze verhalen. Een feest om te lezen!

Het team is een oude sekte op het spoor als plotseling de cold case roodgloeiend wordt: een jonge vrouw is sinds een paar dagen spoorloos verdwenen...

Pim Franssen beschrijft zijn reis vol beproevingen van twee jaar en twee dagen door 26 Afrikaanse landen in een oude Land Cruiser.

Over vergeving, spijt hebben van altijd maar doorgaan, het plezier van simpel leven en de kracht die schuilt in gewoon geluk.

Op Ivy's safari’s worden dieren alleen gefotografeerd. Ze stuit daarbij op verzet van de andere witte jagers, maar ze zet vastberaden door.

De zeventigjarige Cecilia kijkt ernaar uit de zomer ongestoord aan de kust door te brengen. Dit plan wordt echter verstoord als ze een onverwachte gast aantreft.

Met zijn kenmerkende opgerolde sokken, zijn taaiheid en wilskracht hoort Søren Lerby bij de absolute boegbeelden van het voetbal.

Als de jonge Ned Maddstone zich na een uit de hand gelopen grap op school plots in een streng bewaakte gevangenis bevindt, ziet de toekomst er veel minder rooskleurig uit.

Als je het lastig vindt om je gewoontes te veranderen, ligt dat niet aan jou. Slechte gewoontes blijf je herhalen, omdat je de verkeerde methode gebruikt.

Miljardair Georg zoekt hulp bij zijn vriend Joe Carling, voor zijn spoorloos verdwenen kleinzoon en enige erfgenaam. Iemand heeft er baat bij heeft als Filip nooit gevonden wordt …

Dumoulin wordt geconfronteerd met plekken waar nederlagen, crashes en rivalen een voedingsbodem bleken voor twijfels, frustraties en onzekerheden.

Het jaar van Gwen van Poorten varieerde van paddoceremonies tot botox, van met je partner naar Burning Man en je daar verloven tot het verbreken van die verloving.

Qmusic-dj en brandweerman Tom geeft aan de hand van heftige, verdrietige, leuke en soms idiote verhalen een eerlijk en inzichtelijk beeld van het leven van een brandweerman.