Dromerig debuut

Dit debuut opent goed. Het ik-perspectief is op een pakkende manier ingezet en de openingszin laat meteen de betekenis van het thema slaap zien: "Het is bekend dat pas wanneer iets er niet meer is, het op waarde wordt geschat." Auteur Ananda Serné zorgt er vervolgens binnen 7 pagina's voor dat je een duidelijk beeld hebt van wat er speelt en wie het hoofdpersonage is. Dit leidt tot een kunstwerk dat jammer genoeg aan het einde in slaap dommelt.

Hoofdpersoon Eliza werkt in het Instituut voor Slapeloosheid in Stavanger. Ze heeft een redelijk contact met haar directe collega Ratna en een moeizame relatie met haar leidinggevende Andreas, die ook haar ex is. Eliza heeft zelf moeite met slapen. Naarmate het boek vordert, twijfelt ze of ze op het instituut moet blijven werken. Die twijfel om echt ergens wezenlijk te landen is ook terug te zien in andere elementen van haar leven: haar woning en haar relaties bijvoorbeeld.

Deze verhaallijn bevat interessante elementen. Zo is het uitgangspunt van slaapwachters (een soort bewakers voor slapenden) een originele invalshoek. Planten zijn daarnaast de originele metaforen. Het boek bevat zelfs een lijst met nachtbloeiers die letterlijk terugkeren in het verhaal. Ook is er humor te vinden. De lijst met zaken waaraan Eliza denkt tijdens het wakker liggen, zorgt op z'n minst voor een glimlach.

Het verhaaltempo en de stijl raken aan het slaapthema. In kleine hoofdstukken wordt veel gezegd, ook door wat er niet opgeschreven wordt. Er lijkt voortdurend sprake van een soort droom waarin je je bevindt: korte fragmenten rijgen zich op soms bijzondere manieren aaneen. Door dat fragmentarische is het boek zeer toegankelijk. Je hebt ieder hoofdstukje zo uit en blijft door de nauwe relatie met de thematiek betrokken bij de hoofdlijn.

Wat interessant is, is dat Serné niet kiest voor een traditioneel boek. Er is sprake van een kunstwerk. Foto's en andere tekstfragmenten (denk aan een zakelijk onderzoeksvoorstel of een handleiding voor het slapengaan) worden gecombineerd met het lopende verhaal. De auteur speelt ook met de vraag in hoeverre de foto's en de bijbehorende beschrijvingen echt zijn. Dat houdt je bezig.

Het einde is echter tegenvallend. Het boek begint dan herhalend te worden en op sommige punten stil te vallen. Er zijn te veel open eindjes, waarvan je niet weet hoe ze aflopen. De zoekende hoofdpersoon lijkt een zoekende auteur te worden. Desalniettemin is dit debuut vanwege de originaliteit de moeite waard om te lezen.