Knallende krokodil

Op de kaft van 'Op de rug van Bigi Kayman' knallen de kleuren je tegemoet. De kenmerkende illustratiestijl van Hedy Tjin laat een oerwoud, een krokodil en twee vrolijke kinderen zien. Dat zijn de hoofdingrediënten voor een spannend verhaal over slavernij.

Op een plantage werken Afi en Kofi net als hun ouders als slaven. (In het nawoord wordt uitgelegd waarom voor deze term gekozen is.) Op een dag horen ze dat hun vader wellicht mee moet naar een andere plantage. Dit betekent dat ze hun vader nooit meer zullen zien. Om dat te voorkomen bedenken ze een gevaarlijk plan. Of het lukt om dat uit te voeren?

De illustraties van Tjin zijn op iedere pagina een kunstwerk. Of het nu gaat om een levensgevaarlijke poema of een close-up van een insect: alles leeft dankzij de stift van Tjin. Subtiele blikken worden gecombineerd met situaties op de plantage. Soms lopen de details en de grote tekeningen in elkaar over, waardoor het verhaal een geheel wordt. De harde contrasten van de slavernij worden ook in de tekeningen voelbaar: op de ene pagina wordt iemand geslagen, op de volgende pagina zie je een plantagehouder dineren met wijn. Zo kun je zelfs zonder de tekst te lezen volgen wat er gebeurt.

De tekst neemt je mee in een mooi verhaal waarbij het Surinaamse kinderliedje 'Bigi Kayman' centraal staat. Het traditionele liedje wordt genoemd en er wordt een versie van het liedje gepresenteerd dat direct aansluit bij het verhaal. Zo wordt de geschiedenis letterlijk opgenomen in deze vertelling.

Bijzonder is daarbij dat Goudzand Nahar de ernst van de verschrikkingen van de slavernij nauwelijks expliciet noemt. Ze zijn een 'gewoon' onderdeel van het verhaal. Als de kinderen met een zweep worden geslagen, gaan ze harder werken en staat er: "Ze hadden geen zin in klappen."

De vraag is in hoeverre duidelijk wordt hoe verschrikkelijk de situatie is waarin Afi, Kofi en hun ouders zich bevinden. Er schuilt enige vrijblijvendheid in het effect van deze vertelwijze. Dat geldt ook voor de keuze die de kinderen maken: de enorme risico's worden aangestipt, maar het gewicht ervan is niet volledig voelbaar. Aan de andere kant ervaar je door die implicietheid juist de vanzelfsprekendheid van de onrechtvaardigheid. Zo heeft ook het verhaal een knaleffect!