Goed gecomponeerd debuut

Vincent Merjenberg studeerde Nederlands, gaf taalles aan nieuwkomers en publiceerde eerder een aantal verhalen. De Grijzen is zijn debuutroman. In een dystopische setting worden in de grensstad ‘vondsten’ gedaan: lichamen van mensen die rechtop in de aarde staan, tegen elkaar aangedrukt. De journaliste Lena onderzoekt deze zaak en ontdekt met veel moeite steeds meer. Helemaal interessant wordt het verhaal wanneer ze een verloren gewaand manuscript op het spoor komt. Wat is hier gaande? Lukt het haar wel om dit mysterie op te lossen?

Wat Merjenberg in zijn roman onwijs goed doet, is nieuwsgierigheid opwekken. De lezer is de lezer allereerst gelijk in de ban van de vondsten. Aangezien de lezer ook als het ware samen met Lena op onderzoek uitgaat, voelt het boek bijna aan als een detective. Het onderzoek verloopt niet soepel, omdat de bewoners mysterieus doen over deze situatie en het lijkt alsof “de bewoners van de stad een geheim met elkaar deelden”. (2021: 57) Deze houding van bewoners zorgt voor vragen bij de lezer: waarom zo geheimzinnig? Aan de ene kant leest het boek, naast de korte hoofdstukken, hierdoor vlot weg, maar het boek bevat wel weinig dialogen en veel beschrijvingen. Hier had iets meer balans in gemogen.

De setting van het verhaal is een anoniem, dystopisch, simpel: er is een hoofdstad, een grensstad en een muur. Het begin van de roman schetst deze locatie, al had er mijn inziens nog iets meer geschiedenis aan mogen worden toegevoegd. Toch is het helder en voldoende om het verhaal te kunnen verbeelden. Deze setting draagt ook zeker bij aan het mysterie doordat de verteller de grensstad beschrijft als “een verdwijnpunt” (2021: 68). Wat is hier gaande?

In De Grijzen komen verschillende perspectieven aan bod: een jonge jongen, Lena, een oude man. Wat is de relatie tussen hun verhalen? Dat is waar het hele boek om draait: hoe komen deze verhaallijnen en de vondsten uiteindelijk bij elkaar? Dat weet Merjenberg erg goed te componeren. De roman werkt mondjesmaat naar een ontknoping toe, waarbij de auteur speelt met tijd, perspectieven, onderlinge verbanden en de waarheid. Op het einde vallen alle gebeurtenissen als puzzelstukjes op hun plek.

Al met al vond ik het lastig om dit boek weg te leggen. Wellicht had er soms iets meer vaart in gemogen, maar aan de andere kant zijn uiteindelijk alle gebeurtenissen en gedachtes relevant geweest voor de ontknoping van dit boek. Er wordt dus constant nieuwsgierigheid gewekt, verhaaltechnisch zit het echt goed in elkaar en zet de lezer tot nadenken. De Grijzen is een debuutroman om trots op te zijn!

Bedankt Uitgeverij Atlas Contact en Club van Echte Lezers voor dit recensie-exemplaar. Deze recensie is oorspronkelijk verschenen op mijn eigen website: https://lisalovestoreadcom.wordpress.com/2021/04/08/recensie-de-grijzen-vincent-merjenberg/