De vis wordt duur betaald

Op veel weekmarkten kom ik ze tegen: viskramen uit Bunschoten-Spakenburg, Volendam of andere vroegere Zuiderzeedorpen. Vaak met lange rijen ervoor, want Nederlanders lusten wel een visje. Gebakken of gefileerd, gerookt of vers. Dat is al eeuwen zo.
De kramen dragen steevast bekende namen uit de visserijbranche. Hoe komt dat die families zich al zolang staande weten te houden en waar komt die liefde voor de visserij vandaan?
Dat moet ook Eva Vriend gedacht hebben toen zij het verhaal wilde vertellen van de bewoners van de kleine dorpen aan wat nu het IJsselmeer is. Zij leefden van de visvangst, in goede en slechte tijden.
Wat dreef hen om, eenmaal ontworsteld aan de armoede, dat slopende bestaan vol te houden en generaties lang een -soms meer dan belegde - boterham te willen verdienen? Het was immers een risicovol vak om dag in dag uit, vis aan land te moeten brengen om het vaak grote gezin te onderhouden. Over de stoere, ondernemende en minder ondernemende vissermannen uit hechte, gesloten en veelal zwaar godsdienstige gemeenschappen, gaat dit boek. Het toont een flink uitgesponnen en goed gedocumenteerde sociaal-economische geschiedenis van 4 families uit toonaangevende kustdorpen, waarin de onderlinge verbanden een allesoverheersende rol spelen, waarop ook de politiek steevast zijn invloed uitoefent.
Veranderingen die zich voordoen worden door de gemeenschap opgevangen. Zoals de aanleg van de afsluitdijk de zee tot meer omtoverde, met alle gevolgen voor ecosysteem en wijze van bevissing van dien. De jaren met slechte vangsten, de stormen en klimatologische omstandigheden, de noodzakelijke technische ontwikkelingen: het appelleerde eens te meer aan de godsdienstige inborst en aan de flexabiliteit èn creativiteit van de mensen die het betrof.
In veel gesprekken is de levenshouding van de nog in leven zijnde vissers in beeld gebracht, hun wanhoop en zorgen, hun euforie, motivatie, dromen en hun geloof. Met liefde, èn voor een beter begrip van deze speciale beroepsgroep opgeschreven.
Voor iemand die in een Visserstraat is grootgebracht, zonder verder enig benul van de visserij, behalve dan dat die het vrijdagse vismaaltje leverde- was dit boek een boeiende ’eyeopener’ en interessant leesvoer.

Margot Mombers dd 5 maart 2020