Europese achterkamertjespolitiek vanuit ivoren torens leidt tot corruptie en moord

Er valt heel wat te vertellen over de verhaallijn maar wat me vooral bijblijft is dat het boek, dat uiteraard een tijdje geleden geschreven is, sinds de europese verkiezingen van 9 juni totaal achterhaald is (of toch die indurk nalaat).
Het is politiek geladen, belicht de excessen van de verstrengeling van politiek en pers en dat leidt tot moord.
Schokkend, aansluitend bij de aktualiteit, het laat niemand onberoerd (je bent voor of tegen) en toch slaagt de schrijfster er in om er een onvoorspelbare faktor in aan te brengen zodat het spannend blijft tot het einde.

Het boek verloopt chronologisch en is onderverdeel in een aantal hoofdstukken die per locatie en datum gegroepeerd zijn. Een (politieke) basiskennis van de interne werking van de europese mastodont is een hulp maar geen absolute vereiste om de essentie van het verhaal, het thriller-element – te volgen.
Meestal zal Renate Doorduyn de gebeurtenissen toch wel kort in hun context duiden. Bijvoordeeld zodat de lezer niet alleen het belang van de maandelijkse verhuis van gans het europese circus van brussel naar Straatsburg voor het verhaal inziet, maar snapt waarom dat politiek echt zo is en wat daar de praktische en logistieke problemen voor zijn en ook de enorme, maar totaal nutteloze, kost voor de belastingbetaler.
Elke gelokaliseerd en gedateerd stuk is dan nog een onderverdeeld in kortere hoofdstukjes (die van begin tot einde van het boek gewoon doortellen).
Het perspektief is dat van protagoniste en vertelster vanuit de ik-vorm Jacky, een journaliste die in Brussel de europese politiek volgt. En maandelijks met de meute meereist naar Straatsburg.
In het begin geeft de schrijfster zich heel wat moeite om de achtergrond van de werking van het europese parlement samen te vatten, de groene en linkse gedragslijnen en bedoelingen en ook het verschil tussen wat in de openbaarheid komt en wat er in de acherkamertjes wordt bekokstoofd. Het algemene goed tegenover het kortzichtig najagen van geld en macht, gelardeerd met drugs, alcohol en seks.
Anderzijds krijgen we een zicht op de complexe privé-situatie van een pas-gescheiden moeder van twee tienermeisjes die zich als een vis in het water thuisvoelt in dat corrupte wereldje van de politiek omdat bij haar ook de normen en waarden vervaagd zijn.
In een volgende deel krijgen we het begin van het eigenlijke thrillergedeelte waar al een eerste achtergrondspanning wordt ogpebouwd met stalking, verdachtmakingen, geheime ontmoetingen en een dode.
Als het vermoeden rijst dat de dode geen zelfmoord pleegde maar vermoord werd, er een aantal moordaanslagen volgen en het gevaar fysieke vormen aanneemt zijn we al flink op weg naar een ontknoping. Maar als de lezer de feiten aan mekaar past en denkt te weten hoe alles in mekaar zit, komt Doorduyn met een aantal plotwendingen die alles op losse schroeven zetten.

Ik lees dit verhaal in dagelijkse stukjes in de vrije maar ook in de openlijk politiek geïnspireerde pers (dus niet bij de staatsmedia – ook niet op europees niveau – of de grote persgroepen). De manier waarop de schrijfster haar politieke voorkeur (groenlinks) combineert met haar rol (of toch die van haar hoofdpersonage) als onderzoeksjournaliste en zo de vuile was buitenhangt (zowel politiek als privé) en zelfs combineert tot een spannend verhaal – is toch wel uniek te noemen.

De geheime relatie van de Nederlandse journaliste Jacky met de leider van de Belgische groenen gaat duidelijk tegen de deontologische code in, voor beide partijen. Al is dat schering en inslag en haalt dan ook regelmatig de pers.
Als de dood van Pim steeds duidelijker een moord blijkt te zijn en geen zelfmoord, is dat voor de lezer niet echt een verrassing. Maar het is wel een plotwending waarop het hele verhaal van onfrisse europse praktijken naar een moordverhaal scharniert.
De ontdekking van het criminele deel uit het verleden van Didier verlegt de focus van de lezer naar deze persoon op zoek naar de moordenaar.
En op het einde komen dan nog enkele plotwendingen kort na mekaar, en op die manier wordt het hele moordonderzoek en de achterliggende deducties opnieuw naar de vuilnisbak verwezen.

Veel mooie uiterlijke schijn. Maar het zijn onfrisse karakters die zich onfrisse praktijken bezighouden, zowel beroepsmatig als privé, en die laatste twee lopen vaak zodanig door mekaar zodat ze niet meer gescheiden kunnen worden. Inderdaad naar de europese politici en het bijhorende journaille getekend, levensecht, daar zit duidelijn inside informatie bij.
Alles draait rond Jacky en haar personage is dan ook het meest gedetailleerd uitgewerkt. Maar ook de andere belangrijke figuren krijgen voldoende aandacht om ze aanvaardbaar levensecht te maken. Meer nog, wie de politiek en de politieke verslaggeving volgt krijgt regelmatig de indruk om de beschreven – fictieve – personages hun echte naarm te kunnen opplakken.

Jacky wordt meteen uitgetekend als een complexe persoon die met zichzelf in de problemen zit, maar ook een duidelijk doel voor ogen heeft. De andere personen worden oppervlakkiger gepresenteerd zodat enkel een eerste indruk mogelijk is. In de loop van het verhaal zullen, naargelang hun belangrijkheid in de gebeurtenissen, hun karakters veel verder uitgediept worden zodat ze in de perceptie van Jacky op een natuurlijke manier evolueren, net zoals in het echte leven de tijd en voortschrijdend inzicht een grote invloed hebben.

Een Nederlandse politieke journaliste, een Belgisch toppoliticus, alles van een groen-links standpunt, een mengelmoes van andere nationaliteiten maar alles met focus op de europose instellingen en europse politieke besluitvorming. Locatie is Brussel en dan verder Straatsburg. En zelfs in de tijd valt het te duiden, niet heel lang geleden, na de overname van de Duitse politiek door links en voorl de groenen maar voor hun totale afgang bij de voorbije europese verkiezingen 9 juni 2024. Voor Poetin met zijn inval in Oekraïne hardhandig de ogen opende van de gewone mensen en voor iedereen duidelijk werd (nog net op tijd?) hoe we massaal naar de afgrond op weg waren.

De spanning wordt langzaam opgebouwd en loopt op, via enkele tussenstops naar de echte ontknoping. De gebeurtenissen zorgen zelf voor hun eigen spannende momenten. Vaak ten onrechte maar dat weet je natuurlijk ook pas achteraf, dat ontdek je als lezer samen Jacky die de spanning rechtstreeks ondergaaat.
Het is pas nadat het boek uit is dat je beseft hoe knap de schrijfster met de spanning is omgegaan. Heel de tijd heb je als lezer het gevoel dat je meer weet dan de personages en dat het niet zo spannend is omdat de afloop een uitgemaakte zaak is. En dan gooit Doorduyn alles overhoop en volgt er een compleet andere ontknoping. Dan pas krijgen die voorgaande spannende momenten hun eigenlijke belang in hun echte context.

Het is geschreven in de stijl van het docudrama met persoonlijke inslag. Achtergronden zijn relevant en reëel. De details mogen dan gedeeltelijk fictie zijn, het is zo dicht bij de waarheid dat het zo maar echt zou kunnen.
Beelden beschreven al twijfel ik persoonlijk dat dit spannende boek zonder herwerking ook spannende televisie zou opleveren. Het taalgebruik is dat van de politieke elite en hun entourage – “gewone” mensen komen in het boek dan ook nauwelijks voor. Ze zijn er uiteraard wel maar, net zoals bij de echte elitaire politici in hun ivoren torens – je ziet ze niet.

Ik had het er een beetje moeilijk mee om twee redenen. Enerzijds wegens het achterhaald zijn van deze nochtans prachtig uitgewerkte setting en anderzijds omdat de duidelijke politieke kleur die hier verdedigt wordt haaks staat op de mijne. Toch is de schrijfster schrijftechnisch vakkundig genoeg om de aandacht vast te houden en zitten er een aantal verrassingselementen in die zorgen dat het boek toch geen verplichte lektuur wordt.