Plaasmoorden: gruwelijk echt en actueel

Dit boek is gebaseeerd op waargebeurde feiten. Een Nederlands gezin in Zuid-Afrika maakte de afschuwelijke feiten mee: uren werden de ouders gemarteld, gelukkig waren de kinderen niet thuis. Peet van Es overleefde de feiten niet, Arine Prins doet haar verhaal aan Hugo Verkley die het opschrijft en het ons in boekvorm presenteert. Voor 1 keertje haalde een plaasmoord de vaderlandse pers, wegkijken ging niet meer.

De harde rode titel met in het groot "Moord" in duidelijk leesbare letters laat er geen twijfel over waar het echt over gaat. De dood van Peet van Es kan uiteraard geen leuk verhaal opleveren, wel een boek dat prettig leest, boeit, beklemd, doet huiveren en nadenken.

De auteur gebruikt een aangenaam en vlot lezende schrijfstijl, ook al gaat het over een gruwelijk onderwerp. Er zijn keuzes gemaakt en ik denk wel dat het de goeie keuzes waren: het ongebonden levensgenieten en de kleine (vooral financiële) zorgen van alledag komen duidelijk tot uiting. Arine is de sterke spil waarrond het gezinsleven zich afspeelt, een gezin dat ze als het er op aankomt zal verdedigen als een leeuwin.
Hugo Verkley geeft duidelijk de gedachten en indrukken van Arine in haar spreektaal weer. Niet altijd hoogstaande literatuur maar spontaan en recht uit het hart.Ze neemt geen blad voor de mond en je leest wat ze denkt, zonder franjes:
'Vieze christelijke engnek!', snauwde ik de rector van school toe... Ik respecteer uw geloof...
Ik wilde iemand beroven... maar het slachtoffer wist zich goed te verdedigen... Beer wist meteen wat hij bedoelde, want hij werd nu van zijn schouders tot aan zijn tenen bijeengehouden door een paar honderd nietjes.
En als iemand daarna dronken over de grond rolde, spoorde Peet hem aan om nog meer te drinken.

De afwisseling in de hoofdstukken zorgt dat het drama in behapbare brokken op je afkomt. Mede door het contrast tussen het geluk van dit gezin voorafgaand aan het drama en wat er daarna gebeurt. Deze verhaallijn had ik zeker niet verwacht maar het vomt een aangename verrassing: de afwisseling tussen alternatieve hoofdstukken: de enkele uren waarin het drama plaatsvind en de jaren die daaraan vooraf gaan.

De verhaallijn is logisch en wordt stelselmatig opgebouwd naar de moord waarvan je op voorhand weet dat die er zit aan te komen. Dit is dus geen thriller in de ware zin van het woord: de spanning zit hem vooral in de sfeer en andere gebeurtenissen los van de moord. Afgewisseld met de flashbacks krijg je een volledig overzicht van de hele tijdlijn die er aan voorafgaat. De marteling en moord is het "dieptepunt" van het boek.
En dan komt het dilemma hoe het nu verder moet: 75% van het gezin is er nog, dus móet je het gebeurde verwerken en proberen heropbouwen.

De karakters zijn goed met elkaar in balans, mogelijk gewoon omdat het gezin in werkelijkheid ook goed met mekaar in balans was en dat de auteur dit perfect heeft weergegeven. Ze zijn neergezet als echte mensen met de liefde van een hecht gezin maar ook met hun kleine kantjes. Sterre komt er voor mij als favoriete personage uit.Als kind het slachtoffer van de levensstijl van haar ouders en daardoor voor de rest van haar leven getekend. Ze vecht zich er wel terug bovenop, misschien daardoor dat ze de beestachtige moord op haar vader beter lijkt te verwerken dan haar moeder en broer.

Uiteraard was het boeiend en had het mijn volle aandacht, al moest ik het boek wel een paar keer wegleggen om alles te verwerken. Het feit dat het waargebeurd is, geeft het toch wel een andere dimensie.
Het vreselijke is niet alleen dat het waargebeurd is en maar ook dat dit er nog steeds dagelijkse kost is, met medewerking van de corrupte en racistische Zuid-Afrikaanse regering (ANC).