Benauwende machteloosheid

Tom Wright baseerde zijn thrillerdebuut Wat de zomer niet overleeft deels op de zomers die hij als kind bij zijn grootmoeder doorbracht in Oak Cliff, het gelijknamige voorstadje van Dallas dat model staat in het verhaal. Wright heeft dierbare herinneringen aan deze vakanties. Net als zijn personages Biscuit (de jonge Jim) en L.A. (nichtje Lee Ann), voelde hij zich veilig en beschermd in het huis van zijn grootmoeder. En net als Biscuit en L.A. lummelde Wright in de vakanties wat rond met vrienden en kon hij de gevaren van het Dallas van toen op zijn leeftijd nog niet goed inschatten. De overige gebeurtenissen in het verhaal vloeien voort uit Wrights ervaringen als forensisch psychotherapeut.

Wright vertelt vanuit de fijngevoelige Biscuit over het loodzware traject dat de jongen en zijn nichtje L.A. in hun nog onvolgroeide leven moeten afleggen. De rauwe werkelijkheid is ongenadig en onrechtvaardig. Doorgeslagen en compleet geschifte ouders die het vertrouwen van hun kinderen op alle fronten beschamen of anderszins hun leven tot een hel maken om vervolgens krokodillentranen te huilen als hun dat uitkomt. Een stiefvader die zijn "zoon" als boksbal gebruikt. Wright beschrijft het allemaal vanuit het schuldgevoel en de loyaliteit die kinderen desondanks hebben en doet dit met verbluffende inzichtelijkheid. Het meest schokkende is dat Biscuit en L.A. niet meer verbaasd lijken te zijn en hun afwijkende leven als een gegeven accepteren. Wel zijn ze bang, soms doodsbang, maar niet in staat hun angsten onder woorden te brengen. Bij elkaar zoeken en vinden ze steun, waarbij het vooral Biscuit is die zich verantwoordelijk voelt en daar niet zonder risico's naar handelt. Ontroerend mooi is het prachtige personage van de sterke oma die zich in een spagaat tussen haar kinderen en kleinkinderen bevindt en niet anders kan dan de enige juiste maar zware beslissing nemen. Ook het contact tussen Biscuit en de doodzieke doctor Kepler is indrukwekkend, waarbij Biscuit bijna zijn laatste restje onschuld verliest door haar naderende dood.

Het is een zomer waar niet alleen puberhormonen op hol slaan maar vooral die van de volwassenen. Drie meisjes vinden op een verschrikkelijke manier hun einde. De moorden trekken rondom Biscuit een muur van angst op door zijn paranormale visioenen en de daaraan gekoppelde angstige voorgevoelens en nachtmerries. Wat de zomer niet overleeft is zó ingrijpend en intens dat je het verhaal niet achter elkaar kunt doorlezen. Wright weet de lezers een gevoel van benauwende machteloosheid te bezorgen. Als je dit kunt, hoor je bij de groten.

Wat de zomer niet overleeft had ook de titel 'Wie de zomer toch overleeft' kunnen hebben, want het is een godswonder dat er niet nog meer doden vallen. In dit imponerende debuut krijgt de lezer veel te verwerken. Laat het u echter niet weerhouden om het te lezen, want Wright biedt ons voldoende hoop en lichtpunten, ondanks dat ook hij zich blijft verbazen over de hoeveelheid pijn die mensen elkaar kunnen aandoen. Wright schrijft met een bij vlagen kinderlijke maar wondermooie toonzetting. Als hij dit niveau kan vasthouden, rest ons niets anders dan ons te verheugen op een tweede creatie van zijn hand.