Wake-up call

In een wereld waar het nieuws dag en nacht in het teken staat van het coronavirus kwam ik een boek tegen waarin de wereld een hele andere ramp te wachten staat. Elke dag komen er een paar minuten bij. De rotatie van de aarde vertraagd en de dagen worden langer.

Julia woont samen met haar ouders in een kuststad in Californië. Als versteend zitten ze voor de televisie en nemen het nieuws van de vertraging van de wereld in zich op. Wat zouden de consequenties op lange termijn zijn? Wat zou er gebeuren met de zwaartekracht?
Regeringen overal ter wereld proberen krampachtig de controle te houden op een fenomeen waar ze helemaal geen controle over kunnen hebben. Een Kloktijd van 24 uur wordt ingesteld. De zonsopkomst en -ondergang loopt al gauw niet meer gelijk met de tijd. Op een gegeven moment zijn dagen soms helemaal gehuld in duisternis of juist overladen door zon.
Tegenover de groep mensen die zich houden aan de Kloktijd komt een groep tevoorschijn die zich aan de natuur wil aanpassen. Ze worden de realtimers genoemd. Hun lichamen passen zich aan het veranderde ritme aan. Maar zou dat wel goed blijven gaan wanneer de zon meer dan 24 uur blijft schijnen?
Te midden van de chaos bouwt de jonge Julia een bijzondere relatie op met Seth, die bij haar in de buurt woont. Beiden zijn ze buitenbeentjes op school. Wanneer Seth toenadering zoekt kan Julia haar geluk niet op. Maar zou er een toekomst voor hen zijn op de al maar vertragende aarde?

In Wij waren hier zijn parallellen te vinden met de huidige tijd die beangstigend zijn. Er is geen sprake van een virus, nee, maar de polariteit in de samenleving is verbluffend gelijk. In eerste instantie worden de realtimers genegeerd. Je kunt ook beter niet met hen om gaan, aldus Julia’s moeder wanneer ze er achter komt dat Julia’s pianolerares Sylvia zich aansluit bij de realtimers. Maar al gauw slaat het om in haat. Huizen worden vernield, dreigementen geuit. In de woestijn beginnen de realtimers eigen gemeenschappen waar ze het veranderde ritme van de natuur aanhouden zonder bekritiseerd te worden.
Voor de aanpak van beide kampen is iets te zeggen. Het maakt denk ik ook niet veel verschil voor de uiteindelijk uitkomst of je je aanpast aan de Kloktijd of niet. Waar het mij om gaat is de reactie van mensen op elkaars keuze. Het onbegrip. En het uiten van dat onbegrip.
Terug naar onze tijd. Het coronavirus doet de gemoederen hoog oplopen. Is het een complot of is het dat niet? Is het vaccin veilig of is het dat niet? Is het virus echt zo dodelijk of is het dat niet? Ik heb de waarheid niet in pacht en probeer zoveel mogelijk respectvol te luisteren naar mensen met een mogelijk andere mening dan ik. Wat je hier nu ziet gebeuren aan woede naar elkaar en naar de regering, dat zie ik dus weerspiegelt in Wij waren hier. Een beetje respect voor elkaar, lieve mensen! Uiteindelijk willen we allemaal hetzelfde, namelijk weer leven zoals het ooit kon, of de wereld nu bedreigd wordt door een virus of door een vertraagde rotatie.

Ik koos Wij waren hier puur op de voorkant van het boek, zoals ik dat zelden doe. Weet je nog dat ik het bij My Dark Vanessa ook deed? De uitkomst van een dergelijke keus is altijd spannend. My Dark Vanessa pakte positief uit, al was ik er wel door geschokt. Door Wij waren hier ben ik ook wel wat geschokt, maar verder doet het me niet veel. Wellicht komt dat omdat hoofdpersoon Julia 12 jaar oud is en ik mij niet goed met haar kan identificeren. Misschien komt het doordat het verhaal van tijd tot tijd wat traag en stroperig lijkt te verlopen. (Wat overigens wel weer goed past bij het vertragen van de aarde!)
Wat mij betreft was Wij waren hier een vermakelijk boek. Het zet de lezer aan het denken, dat is zeker. Ik had wellicht wat meer diepgang en ontwikkeling in de personages gezien. Nu lijkt het boek meer te bestaan uit een soort geschiedkundige vertelling over hoe de wereld er aan gaat en als zijspoor een verhaal over een jongen en een meisje in de puberteit die hun draai niet kunnen vinden. Het lijkt geen geheel te vormen. Dat is wat mij betreft echt een misser aan dit boek. Ik zou eigenlijk verscheurd moeten zijn door het feit dat Julia en haar gezin zeer vermoedelijk niet lang meer zullen leven, maar diep van binnen voel ik niets.
Ik hoor je denken, moet ik dit boek dan maar links laten liggen? Nee. Ik zou het wel lezen. Het is een wake-up call, juist nu. Het leert je dat er alternatieve belevingen zijn en dat mensen daar zo hun redenen voor hebben. Daar moet je respect voor opbrengen!

Ik had nog nooit van auteur Karen Thompson Walker gehoord. Wikipedia vertelt mij dat ze is geboren in Californië en dat The Age of Miracles (in het Nederlands vertaald als Wij waren hier) haar eerste boek is. Wat mij betreft is de Nederlandse titel vele malen pakkender, verwijzend naar de allerlaatste zin van het boek. “We doopten onze vingers in het natte cement en we schreven het simpelste en waarachtigste wat we konden bedenken – onze namen, de datum en deze woorden: ‘Wij waren hier.'”
In 2019 is Walkers tweede roman verschenen: The Dreamers. In dit boek schijnt wél een virus voor te komen. Eentje waarvan je in slaap valt, voor altijd. Ga ik het lezen? Misschien wel. Maar misschien wel pas nadat de wereld weer wat rustiger is geworden!