Lezersrecensie
Van een mug naar een olifant.
Het verhaal gaat over Adam, een dierenverzorger in de dierentuin. Hij is erg begaan met zijn dieren, hij wil een zo goed en gezond mogelijk bestaan voor hen creëren maar de directrice, Camilla, heeft een andere visie op de dieren. Zij ziet hen alleen als publiekstrekkers, waarbij de ene diersoort dat beter doet dan de andere. Toevallig verkeert er een circus in financiële nood, waardoor de dieren verkocht moeten worden. De leeuwen, gorilla’s en olifanten vallen allemaal onder Camilla’s “spannende dieren”lijst en koopt de dieren. Dat de dierentuin geen ruimte heeft voor die dieren, vormt wat haar betreft geen enkele belemmering. Adam voelt zich steeds slechter wanneer hij aan het dierenwelzijn denkt. Samen met Natalie, de dompteuse uit het circus, bedenkt hij een waanzinnig plan om de dieren te redden. Niet alleen van een te kleine leefruimte in zijn eigen dierentuin, maar van een leven in een omgeving waarin de dieren sowieso niet thuishoren.
De roman is uitgegeven door Uitgeverij Mozaïek en uit het Zweeds vertaald door Edith Sybesma. De originele titel luidt: Zoopojken.
De titel is absurd en zeer toepasselijk. Adam is een fatsoenlijk persoon, hij houdt zich keurig aan de wet, gedraagt zich zoals van hem wordt verwacht. Maar dan steelt hij toch olifanten (en leeuwen, en gorilla’s) omdat hij het niet over zijn hart kan verkrijgen dat niet te doen.
De kaft daarentegen is een ander verhaal. Het is een aantrekkelijke kaft, half oker, half zwart. In het okerkleurige gedeelte een zwart/wit oud volkswagenbusje met daarin twee personen en een koala hangend aan de buitenkant. Op de voorgrond een klein stukje van een wit tuinhekje, het summum van fatsoen. Het volkswagenbusje komt in het verhaal verder niet meer voor. Hoewel de aangrijpende situatie met de koala in het eerste hoofdstuk wel de aanzet is voor de veranderende gedachtegang van Adam, komt er verder geen koala meer voor in het boek.
De kaft brengt wel een bepaald sfeergevoel teweeg dat overeenkomt met de kern van het boek. Vrijdenken, verzet tegen de (dierentuin)regels, je inzetten voor een betere leefwereld.
Het is een absurd verhaal, humoristisch, vol met leuke, originele vergelijkingen. Zo wordt Camilla vergeleken met een vos bij de kapper. Een niet-alledaags beeld.
De schrijver gebruikt vooral korte zinnen, het is een gemakkelijk leesbaar boek. Lekker op vakantie, of als tussendoortje na een boek met zware thematiek. Ondanks het luchtige karakter van het boek en de humorvolle beschrijvingen, is het wel een verhaal met meerdere lagen, waar je langer over kunt blijven nadenken. De grote vraag is dan, of dieren in een dierentuin, of in welke andere situatie dan ook, waar ze niet van nature zouden zijn, wel een wenselijke situatie is. En moet je daar dan wat aan gaan doen?
Adam is het hoofdpersonage. Hij maakt wel een ontwikkeling door van fatsoenlijk doorsnee persoon die doet wat van hem verwacht wordt, naar een persoon die zich vragen stelt over de wenselijkheid van de situatie waarin hij zich bevindt en die hij in stand helpt houden. Uiteindelijk gaat hij zelfs tot actie over, terwijl hij in het begin gedwee alles over zich heen laat komen. Hij ontwikkelt zich van een mug die gewoon zijn ding doet tot een olifant die zijn eigen wereld verandert. De andere personages veranderen door het verhaal heen nauwelijks. Natalie blijft zeer zorgzaam voor haar dieren, bijna tot in het extreme, Camilla blijft een hardvochtig persoon die niet ver doordenkt over gevolgen anders dan financieel, David is altijd een vrijbuiter met eigenzinnige ideeën geweest, Hendry iemand met het hart op de goede plaats, een mensenmens en Wangari een sterk persoon die een dierenopvang in Kenia runt.
Het perspectief is vanuit Adam in de derde persoon.
Het verhaal speelt zich in chronologische volgorde af, met hier en daar flashbacks naar Adam’s verleden. Die flashbacks geven je informatie over de totstandkoming van de situatie zoals die nu is.
Quote uit het verhaal: (Hendry de circusdirecteur, na de laatste voorstelling)
“Wat ik u wil meegeven is dit: Durf te geloven in uw passie, durf het goede te doen. Want waar is het leven anders voor?”
Kortom: Het boek was minder hilarisch dan de titel mij in eerste instantie deed vermoeden, maar desalniettemin een humoristisch boek vol originele vergelijkingen, waarin vrienden opkomen voor gekooide dieren en elkaar, in een absurde maar in de kern denkbare situatie.
Humor, absurd, origineel. 4 sterren.