Hartverscheurend onderwerp, ondermaatse uitwerking

Door een trip naar Dakar in Senegal, waar ze terecht kwam door haar carrière in de internationale ontwikkelingshulp, kwam Keisha Bush op het onderwerp voor haar debuut De hemel is van blik. Ze behaalde een master in Creative Writing en heeft zich nu volledig op haar schrijverscarrière gericht.

Het waren de Talibe’s, jonge bedelaars, in Dakar die haar raakten. Deze kinderen zijn ‘in de leer’ bij een Maraboet, een korandocent, en moeten al het geld dat ze met bedelen ophalen, weer aan hem afdragen. Het is niet alleen het bedelen, wat de situatie van deze kinderen zo schrijnend maakt. Er schuilt nog een hele tragedie achter dit verhaal en dat is de boodschap die Bush in haar debuut mee wil geven.
De auteur vermengt feiten met fictie en probeert zo de misstanden in Dakar en geheel Senegal bij lezers op het netvlies te krijgen. De zorgelijke situatie van de Talibe’s in de stad en hun ouders op het platteland heeft ze in haar verhaal goed kunnen vangen. Dat deze traditie moet stoppen, omdat er op diverse manieren misbruik gemaakt wordt van de onschuldige kinderen, heeft Bush goed kunnen overdragen in haar roman.
De personages roepen, door hun jonge leeftijd, compassie op. Al direct in het eerste hoofdstuk betovert de jonge Ibrahimah, die samen met zijn neef Etienne in Dakar verblijft, de lezer met zijn innemende gedrag. Ook een van de ouders, die enorm lijdt doordat haar zoon naar een Maraboet vertrok, roept zeer zeker emoties op bij de lezer. De personages ontwikkelen net voldoende al wordt de link tussen ervaringen en ontwikkeling vaak niet gelegd in het verhaal. Soms zijn handelingen van de personages ongeloofwaardig.
De schrijfstijl en de opbouw van het plot, roepen hier en daar ergernis op. Het plot is staccato opgebouwd waarbij kleine subplotjes onvoldoende uitgewerkt worden en de personages weer over gaan tot de orde van de dag, zonder dat de passende emotie ervaren wordt of een sprong in de ontwikkeling hieraan gekoppeld is. Ook worden alle nare live-events die mogelijk zijn in Dakar, in hetzelfde boek gestopt waardoor het eerder een opsomming van narigheid wordt in plaats van een geloofwaardig verhaal. De auteur had hierin beter keuzes kunnen maken door enkele zijpaadjes weg te laten. Daarbij vertoont het plot hier en daar ergerlijke gaten. De twee verhaallijnen zijn niet helemaal in balans, ze zijn onvoldoende op elkaar afgestemd.
De schrijfstijl is eenvoudig, bijna kinderlijk te noemen en bevat geen bijzonder of speciaal taalgebruik. Er zijn wel enkele rake citaten die de lezer laten doordenken maar deze zijn zeldzaam. Om spanning in het boek te brengen, en mogelijk ook om de sfeer van Senegal mee te geven, maakt de auteur gebruik van magisch realisme. Dit aspect komt veelvuldig voor in diverse vormen maar is telkens gekunsteld uitgevoerd. Dit levert eerder irritatie dan leesplezier op.

Als je iets wilt weten over de Talibe’s in Dakar dan geeft dit boek een volledig, zij het ietwat vertekend, beeld. Als men op zoek gaat naar een mooi geschreven roman dan komt met bedrogen uit. Het onderwerp is hartverscheurend, de uitwerking van het verhaal is ondermaats. De betovering is daardoor snel verbroken.