Aardig debuut, ondanks disbalans in schrijfstijl en opbouw

Duet is het roman-debuut van Ilse Josepha Lazaroms (Gouda, 1979). Voor haar werkzaamheden als wetenschapper, schreef zij al vaker, maar nog niet eerder een roman. Ze promoveerde aan het Europees Universitair Instituut in Florence met een proefschrift over Joseph Roth. Het was een episode uit haar eigen leven die haar aanzette tot dit boek dat deels autobiografisch is en ook deels fictief.

Lazaroms beschrijft een periode uit haar leven dat ze in New York samenwoonde met een Amerikaan, de vader van haar dochter. Ilse, de hoofdpersoon, is vanwege A naar de VS vertrokken en ze beginnen aan een tocht met een kleine woonboot om voor langere tijd aan te leggen op de Hudson, zodat Ilse daar kan werken als onderzoekster bij het New York Center for Jewish studies. A is violist en heeft een reizend bestaan. Hoewel Ilse erg gecharmeerd is van de vrijbuiter A, komen de scheurtjes in hun relatie al snel bovendrijven als ze in New York aanmeren. De achterdocht en het complotdenken van A lijkt Ilse op te breken.
Hoewel de achterflap suggereert dat het verhaal inzicht geeft in de obsessies van Ilse’s partner is het vooral de impact op Ilse zelf die aan bod komt in het verhaal.

Het is niet eenvoudig om de stijl van het boek te beschrijven, omdat Lazaroms aan het begin van het boek een andere stijl hanteert, meer poëtisch, afgewisseld met essayistische betogen, dan aan het einde van deze roman. Het slot heeft opeens meer vaart en is meer gericht op de binnenwereld van het hoofdpersonage. Hier en daar staan prachtige zinnen in het verhaal. Af en toe voegt de auteur poëtische frasen in de tekst. De gebruikte metaforen zijn vaak passend bij het leven op het water en de boot maar ook verwijzend naar muziek. Vooral in de eerste hoofdstukken heeft de schrijfster de neiging om uitleg te geven bij woorden die geen uitleg nodig hebben. Dit staat in contrast met de betogen, soms over de herkomst van woorden, die juist een pittiger karakter hebben.

Naast de wat onevenwichtige schrijfstijl is ook het verhaal iets in disbalans. Het perspectief ligt bij het hoofdpersonage en de toenemende angst en onzekerheid is wel voelbaar. Jammer genoeg brengt Lazaroms de antagonist onvoldoende in beeld door de lezer niet volledig mee te nemen in zijn wegglijden in achterdocht. Mogelijk heeft ze deze keuze bewust gemaakt om hem, of haar naasten, te beschermen vanwege het autobiografische aspect van het boek. Toch maakt dit dat de roman onvoldoende raakt, dat de lezer blijft wachten op informatie en het gevoel van urgentie gemist wordt. De mooie manier van schrijven, die geregeld opvalt maakt hierbij veel goed.