Heerlijk, soms irritant, toch ook ontroerend en vaak ongrijpbaar

Deze trilogie las ik in het kader van een Hebban Leesclub Agustín Fernández Mallo (1967) is een gevierde Spaanse auteur die tevens een gediplomeerd fysicus is. Zijn natuurkundige achtergrond is merkbaar, of bijna tastbaar, in zijn Nocilla-trilogie, die gepubliceerd is tussen 2006 en 2009. Deze trilogie heeft veel impact gehad op de schrijvers in Spanje waardoor een nieuwe generatie auteurs in zijn voetsporen traden en die nu bekend staat als de 'Nocilla-generatie'. Het lijkt een opvallend postmoderne stijl te zijn die zij hanteren in hun romans. In 2018 verscheen de meest recente roman Trilogía de la guerra van Fernández Mallo. Deze werd bekroond met de Biblioteca Breve Prize (Premio Biblioteca Breve de Novela). Wat maakt deze trilogie zo bijzonder dat een hele generatie schrijvers het voorbeeld van Fernández Mallo volgen? Vooral de eerste twee boeken uit de trilogie zijn zo kunstig opgebouwd, dat het voor de lezer heel pittig is om de verhalen, die opgedist worden in een mozaïek-vorm en overgoten worden met kunstzinnige, natuurkundige, wetenschappelijke, filosofische of musicologische intermezzo’s, te blijven volgen. Daarbij gaat het de auteur ook niet om de verschillende verhalen op zich, maar om de verbanden die hij enerzijds wel en anderzijds niet legt. Verhalen komen voorbij zonder duidelijk begin en eindpunt. Toch lijkt het van belang om de trilogie van voor naar achter te lezen (wat we natuurlijk als lezers gewend zijn) en niet ergens midden in te starten en her en der een stuk te lezen. De lezer moet zich mee laten slepen in deze bijzondere tocht en vooral in het begin niet te veel verbanden willen zien. Door de rust te nemen en te genieten van de herhalingen, lukt het om dwarsverbanden te vinden en wordt het lezen een feestje. Het laatste deel van de trilogie is het minst versplinterd geschreven maar daardoor niet minder opvallend. Het roept net zo veel vervreemding op als de eerdere delen. Ondanks de kleine brokstukken aan korte ‘verhaalpassages’ toont Fernández Mallo wel een mooie, soms dromerige, dan weer zakelijke schrijfstijl. De opbouw van de roman (b)lijkt een onoplosbare sudoku waarbij er hier en daar toch een lijn te vinden is. Het is die schrijfstijl in combinatie met het puzzelelement dat de lezer trekt, hoewel het feit dat men moet puzzelen niet door elke lezer gewaardeerd zal worden. Deze opvallende Spaanse auteur schreef een trilogie met bijzondere motieven, een boek barstensvol verrassingen dat geschikt is voor de lezer die durft te duiken in een experimentele manier van vertellen.