Het kloppend hart van Antwerpen

De Brit Michael Pye werkt als romanschrijver, journalist, historicus en omroeper. Hij heeft zowel non fictieboeken als historische romans gepubliceerd. Dit jaar verscheen zijn boek Antwerpen de gloriejaren.
Hij schetst een beeld van de stad in de 16e eeuw en vergelijkt het met het Parijs uit de 18e eeuw en New York in de 19e eeuw.
Tot het einde van de 15e eeuw was Brugge het handelscentrum maar de gilden hadden veel invloed en hun ruzie met de aartshertog Maximiliaan van Oostenrijk deed de handelaars uitwijken naar Antwerpen. De stad lag in Brabant dus niet in Vlaanderen, er was minder concurrentie en amper regelgeving. Grote schepen die Brugge door de verzanding van het Zwin links lieten liggen, geraakten via de Schelde en de getijen tot aan de kades in Antwerpen. Een logisch gevolg van de handel was geld en door de kredietbrieven was er ook plaats voor banken. De Habsburgers hadden geld nodig voor het financieren van hun oorlogen, dus hadden ze ook Antwerpen nodig. In 1540 werden kredietbrieven gehonoreerd op de Antwerpse beurs en werd de stad het kloppend hart van het financieel verkeer in Europa.
Kennis was evenveel waard als het geld en door de kennis achter de handelswaar kwamen artsen alsook wetenschappers naar de stad. Belangrijk was ook de verspreiding van de boekdrukkunst, men geraakte gemakkelijk aan papier en door de vele buitenlandse handelaars werden er vele talen gesproken zodat er een enorme vraag was naar boeken.
De stad kende geen gezagsstructuur zoals een stadstaat, er was geen koninklijk hof of een bisschop toegewezen aan de stad. In het begin was het een tolerante stad naar zijn inwoners toe. Joden, Lutheranen, Calvinisten leefden er samen en werden met rust gelaten. Maar toen de Spanjaarden het katholicisme als enige officiële religie afkondigden, verlieten veel protestantse kooplui de stad en was dit de aanzet van het verval.
De titel van het boek is een veel betere keuze dan de "Gouden eeuw" want de bloei die Antwerpen tijdens de 16e eeuw kende, omvat geen honderd jaar. In 1501 meerden de eerste Portugese schepen met specerijen en goud uit de kolonies aan maar in 1566 met de Beeldenstorm was de aanzet al gegeven dat vele handelaars de stad verlieten. Het duidelijke eindpunt is 1585 met de afsluiting van de Schelde.
Het boek is geen chronologisch verhaal maar eerder een beschrijving van meerdere personages. Verschillende onderwerpen komen aan bod : kunst, juwelen, wetenschap, positie van de vrouw, ziekte en medicijnen...maar hij springt van de hak op de tak wat als chaotisch overkomt. Hij heeft veel opzoekwerk verricht met als resultaat veel info maar het is natuurlijk ook een kunst om dit te verwerken tot een geheel waar een lijn in terug te vinden valt. Spijtig want dit is duidelijk niet gelukt en echt een gemiste kans.