Beklemmend en indrukwekkend, maar vooral ook taai

Lied van de profeet speelt zich af in een dystopische versie van Dublin, Ierland. Er is een nieuwe partij aan de macht, de National Alliance Party, en de politie is vervangen door de Garda National Services Bureau. Er ontstaat een totalitaire staat waarin elke vorm van kritiek onderdrukt wordt, demonstraties hardhandig worden neergeslagen en opgepakte mensen spoorloos verdwijnen. In deze samenleving moet het gezin van Larry en Eilish Stack en hun vier kinderen zien te overleven. Als Larry, vicevoorzitter van de onderwijsvakbond, na een demonstratie wordt opgepakt, staat Eilish er alleen voor om haar kinderen te beschermen.

Het verhaal is een beklemmende geschiedenis, die we natuurlijk vanuit onze eigen geschiedenis kennen uit totalitaire landen als Noord-Korea, Afghanistan, Iran etc. De wetenschap dat dit echt kan gebeuren, maakt dat het verhaal des te heviger binnenkomt. Het is daarmee een soort realistische versie van Orwell’s 1984. Je wordt meegenomen in het verval van het land, waar de regels elke keer weer strenger worden en de rechten van mensen steeds verder ingeperkt worden. Eilish krijgt al snel van haar zus, die in Canada woont, het advies het land te verlaten als haar man opgepakt is. Maar dat brengt Eilish niet op, want stel dat haar man weer vrijgelaten wordt, hoe zou hij hen dan terug kunnen vinden? Ook heeft zij nog de zorg voor haar vader, die nog zelfstandig woont maar steeds meer tekenen van dementie begint te vertonen. Ook hem kan ze niet achterlaten. Maar de innerlijke worsteling wordt steeds groter als ook andere gezinsleden wegvallen, en we lezen hoe Eilish langzaam emotioneel verdoofd raakt en breekt.

Het verhaal zet je aan het denken over zaken als macht en machtsmisbruik, verantwoordelijkheidsgevoel, de strijd tussen hoop en wanhoop (waarbij de hoop tegen beter weten in de overhand houdt) en discriminatie. Aangrijpend is bijv. de scène waarin Eilish in een winkel volkomen genegeerd wordt nadat bekend is geworden dat haar oudste zoon Mark zich bij het verzet heeft aangesloten.

Het lezen van het boek was voor mij een forse uitdaging. Het verhaal is nl. geschreven in een nogal ‘poëtische’ schrijfstijl. Een klein voorbeeld: “Geluidloos verdiept het duister zich om de kersenbomen. Verdiept zich om de laatste bladeren en de bladeren verzetten zich niet tegen het donker, maar aanvaarden het donker fluisterend.” De eerste pakweg 50 bladzijden had ik dan ook regelmatig de neiging op te geven en het boek te laten voor wat het is, deze schrijfstijl spreekt mij persoonlijk nl. totaal niet aan. Ook die manier waarop het verhaal geschreven is, is enorm wennen. Dialogen tussen personen worden direct aan elkaar door geschreven, dus niet elke dialoogrol op een nieuwe regel zoals in de meeste boeken. Dit leidt ertoe dat je soms hele stukken opnieuw moet lezen om helder te krijgen wie nou wat zegt. En dan zijn er nog de ellenlange zinnen van soms wel meer dan een bladzijde, met allerlei gedachten die alleen maar door komma’s gescheiden worden. Zeker tegen het einde van dit boek neemt de lengte hiervan toe. Na verloop van tijd wende deze schrijfstijl echter wel, en het spreekt voor de verhalende kwaliteiten van Lynch dat ik uiteindelijk het boek toch uitgelezen heb.