Artistiek afscheidsverhaal

Één hoofdstuk:
"Wie heeft dat gedaan, je gezicht?
vraagt ze."

Volgende hoofdstuk:
"Niemand heeft mij iets gedaan
zeg ik tegen haar."

Sarah Crossan schrijft met 'Toffee' een weergaloos boek (voor jongeren) dat je heel snel uitleest. Dit heeft vooral te maken met de korte hoofdstukken. Ieder hoofdstuk beslaat maximaal twee pagina's en daarbij lijkt ieder hoofdstuk, als je naar de pagina's kijkt, op een gedicht. Dit betekent veel wit en lucht in het boek: dat maakt het lezen toegankelijk. Soms speelt Crossan met vorm door letters letterlijk onder elkaar te plaatsen, maar veel vaker speelt ze met de taal zelf. Met slechts enkele zinnen schetst ze levendig gebeurtenissen uit het leven van Allison die samen een indrukwekkend verhaal vormen over afscheid en liefde.

Aan het begin van het boek is duidelijk dat er iets met Allison gebeurd is, maar je weet niet precies wat het is. Je weet wel dat het heftig is. Al snel blijkt dat haar vader haar mishandelde na het overlijden van haar moeder. Naarmate het boek vordert, wordt pas duidelijk hoe heftig die mishandeling is geweest. En pas helemaal aan het einde ontdek je wat er gebeurd is met haar gezicht.

Omdat Allison zonder veel financiële middelen is weggelopen en haar oplossing voor een thuis niet realistisch blijkt, belandt ze door toeval in de schuur van Marla. Ze komt erachter dat Marla dement is en besluit tijdelijk bij haar in te trekken. Marla denkt immers op het eerste oog dat Allison iemand anders is, Toffee. Die keuze maakt het boek spannend: komt Marla erachter wie Allison echt is, ontdekken anderen wie Allison is of vindt haar vader haar? En wie is Toffee eigenlijk? Pas aan het einde van het verhaal kom je achter al die antwoorden.

Crossan weet de spanning er dus goed in te houden. Maar wat dit boek echt sterk maakt, is de wijze waarop ze die spanning overbrengt. In de dialogen tussen Marla en Allison, in de flashbacks van Allison over het leven met haar vader en in de soms enigszins filosofische zinnen over het leven. Deze zijn door Sabrine Mutsaers uitstekend vertaald, zoals deze:

"Afscheid is nooit voor altijd
tenzij je
alles kunt wissen wat je ooit
van iemand hebt geweten en
alles wat je ooit hebt gevoeld."

Die stijl maakt dat je 'Toffee' weliswaar snel uit hebt, maar dat het boek de titel eer aan doet. Het verhaal is "zoet en taai" en iets "waar mensen op kunnen kauwen."