Ingewikkeld intrede

'Winterthur' heeft als hoofdthema een onderwerp waarvan de urgentie buiten kijf staat: de klimaatramp. Auteur Alexander Nieuwenhuis heeft voor dit debuut heel veel research naar de oorsprong van deze crisis gedaan, en dat is te zien. Helaas wordt al die kennis op een rommelige manier in het verhaal verweven, waardoor het boek zelf ontoegankelijk wordt.

Centraal in het boek staat de geschiedenis van De club van Rome. De leden van dit gezelschap voorzagen jaren geleden al de crisis die zich nu afspeelt. Het is daarom interessant om te lezen wat er van hen geworden is of hoe hun analyse van destijds tot stand kwam. Jammer genoeg houd je die interesse als lezer niet vast. Dat heeft te maken met een aantal factoren.

Allereerst is er sprake van een verzameling van tekstfragmenten, gedachtes, historische analyses en samenvattingen van bronnen die te los aan elkaar zijn geknoopt. Als lezer spring je van het ene punt naar het andere zonder dat er een duidelijke verbinding zichtbaar is. Er is een poging gedaan om een verhaal rond het personage Antonin als verbinding op te voeren, maar dit verhaal is niet spannend en voegt weinig toe. Daarbij komt dat er op ten minste één plek een tijdsfout in het verhaal zit. De hoofdpersoon denkt dat Antonin mogelijk in het bos is, terwijl hij leest uit fragmenten die hem overhandigd zijn omdat Antonin in het ziekenhuis ligt.

Het boek vereist daarnaast veel voorwerk van de lezer. Zo wordt er verwezen naar Cassandra zonder duidelijke uitleg. Ook wordt er veel historie samengevat. Voor een minder hoogopgeleide lezer wordt dit verhaal daardoor ontoegankelijk. Dit zie je ook terug aan het woordgebruik en de zinslengte. De tweede zin van het boek is een voorbeeld hiervan: "Maar ook dit gevoel, waar ik lange tijd aan moest wennen, was niet in staat geweest om de rusteloosheid te verdrijven die mij al zo lang als ik kan herinneren vergezelt en waardoor ik regelmatig in de bossen rond Winterthur wandelde om mijn gedachten te ordenen en misschien ook wel om een zekere mentale hygiëne te bereiken, iets wat mij nooit daadwerkelijk is gelukt."

Soms is er ook sprake van een stijlbreuk. In het grotendeels zakelijke verhaal vind je als lezer na het lezen van een opsomming van alle ontstane rampen ineens: "Met die bemoedigende woorden zetten we de terugtocht in." Het understatement in deze zin valt qua toon uit de lucht.

Al met al is het verhaal te rommelig en ontoegankelijk om een aanrader te zijn. Er is meer sprake van een politieke of filosofische analyse dan van een verhaal. Dat is jammer, want het thema en de bronnen zijn zeer passend en actueel. Je gunt de wereld dat deze kennis gelezen wordt.