Roman over het leven van kunstschilder Betzy Akersloot-Berg

Een fascinerende roman over het leven van een eigenzinnige, Noorse kunstschilder. Na het zien van een aantal schilderijen van Betzy Berg, wilde ik meer weten over haar. Hoewel dit een geromantiseerd verhaal is, stelde het niet teleur.

We volgen Betsy chronologisch, van jong meisje tot haar overlijden. Ze is onafhankelijk en zoekt een uitweg uit het keurslijf van haar familie en omgeving. Haar vader is niet echt handig met geld, maar toch proberen haar ouders haar talenten te stimuleren. In de 19e eeuw is onderwijs en kunstonderwijs echter nauwelijks mogelijk.

Studeren voor vrouwen is al een probleem, studeren aan een kunstacademie is in vele landen onmogelijk. Betzy en andere lotgenoten moeten het dan ook doen met schilders die de normen aan hun laars lappen en privé lessen verzorgen voor dames.

Als haar vader het geld dat eigenlijk voor die privé teken- en schilderslessen bedoeld was, niet kan opbrengen, moet Betsy een besluit nemen. Ze kiest voor een simpele, goedkope opleiding tot verpleegster. Die kost nauwelijks iets, doordat ze zich verplicht bijna gratis ergens te werken.

Betsy kiest voor een verlaten streek in het noorden. Daar wonen de Sami, die min of meer gedwongen worden te integreren in de 'moderne' samenleving. Na een paar jaar keert Betsy terug naar haar familie in de stad, maar ze heeft de vrijheid geproefd.

Ze kiest er voor haar talenten verder te ontwikkelen en gehoor te geven aan haar roeping te tekenen en schilderen. Opnieuw moet ze privé lessen volgen.Langzaam maar zeker lukt het haar schilderijen te verkopen.

Behalve de problemen rond het kunstonderwijs voor vrouwen, moet Betsy nog meer vooroordelen het hoofd bieden. Vrouwen horen getrouwd te zijn. Vrouwen mogen niet werken. Kortom: getalenteerde vrouwen worden niet serieus genomen.

Ze leert de Mesdags kennen, die erg gecharmeerd raken van de onafhankelijke, eigenzinnige Noorse schilderes. Betzy leeft het Den Haag van de tweede helft van de negentiende eeuw kennen. Maar als de Mesdags proberen de banden aan te trekken en Betzy vindt dat dit haar vrijheid aantast, volgt er een breuk. Vindt Betsy ooit rust, voldoening, erkenning?

Uiteindelijk trouwt Betzy een weduwnaar en kennis van de Mesdags. Na nog wat omzwervingen, besluit het echtpaar op Vlieland te gaan wonen. Dan blijkt, dat Betzy een charmante, lieve man heeft getrouwd, maar hij springt wel net zo zorgeloos met geld om als haar vader ooit deed.

Het eigenzinnige en ondernemende karakter van Betzy komt goed uit de verf. Het moet zeer ontmoedigend zijn geweest om zoveel talent te hebben en dan zo hard te moeten knokken. De tijdsgeest en de armoede wordt vrij goed getroffen.

Als je de huidige tentoonstelling in het Dordts museum heb bezocht en ook zo onder de indruk was van de schilderijen van Betzy, is dit boek een aanrader. Zoals de auteur aan het eind vermeldt, is er ook een belangrijke tentoonstelling in het huis waar Betzy en Goos ooit woonden, op Vlieland.