Welkome aanvulling op het verhaal rond Nina Schenk von Stauffenberg

Dit waargebeurde verhaal is gebaseerd op notities, dagboeken en herinneringen van Anna von Hofacker, aangevuld met commentaar van haar jongere zus Christa. Ons zegt de naam von Hofacker waarschijnlijk weinig.

Anna is één van de kinderen van Cäsar von Hofacker, die nauw betrokken raakt bij Operatie Valyrie. De bekende coup en aanslag van een groep Duitse officieren en anderen, om zowel Hitler als Himmler te vervangen door een andere regering.

Wanneer het complot om Hitler en Himmler te vermoorden mislukt, wordt niet alleen von Hofacker gearresteerd. In nazi-Duitsland werden ook alle familieleden gearresteerd volgens het idee van "Sibbenhaft": de hele familie inclusief ooms, tantes, opa's en oma's - en alle kinderen - werd verantwoordelijk gehouden. Dus worden net als bij de familie von Stauffenberg, vrouw en vijf kinderen van von Hofacker gearresteerd.

Het boek beschrijft hoe de familie onderdeel wordt van de Nacht und Nebel politiek. Hitler stelde zelf een decreet op tegen politieke activisten en "helpers" van het verzet tegen zijn regime, waardoor hele families gevangen gezet werden en verdwenen. Verdwijnen betekende uiteraard alle vormen tussen nauwelijks overleven tot vermoord worden.

In het geval van de vrouw en vijf kinderen van von Hofacker, worden echtgenote en de twee oudste kinderen anders behandeld dan de drie jongsten. Na arrestatie en verhoor, worden von Hofacker's vrouw en twee oudsten zo'n tien maanden lang gedeporteerd en verplaatst van concentratiekamp naar concentratiekamp. Het boek bevat een kaart met die reis: Dachau, Buchenwald, SS kamp Reichenau zijn plekken aangedaan tijdens deze reis.

Uiteindelijk proberen de nazi's de familieleden en andere politieke gevangenen te gebruiken als gijzelaars om te onderhandelen met de geallieerden. De reis van von Hofacker's weduwe en twee oudsten eindigt niet met de dood van Hitler. Het duurt maanden voordat moeder en twee oudsten eindelijk horen dat de drie jongsten nog leven en ze allemaal herenigd worden.

Het verhaal van de weduwe en twee oudsten wordt afgewisseld met beschrijvingen van wat er gebeurt met de drie jongsten. Zoals bij menig later totalitair regime, krijgen deze kinderen nieuwe namen en worden ze ondergebracht in een kindertehuis. Jongere kinderen kunnen immers nog heropgevoed worden tot goede burgers.

In het kindertehuis in Bad Sachsa worden de drie in eerste instantie ook gescheiden. Maar ze krijgen ook gezelschap van andere kinderen. Pas veel later realiseert een van de jonge von Hofackers zich dat dit leden zijn van de familie von Stauffenberg: ook gearresteerd, gedeporteerd en van nieuwe namen voorzien in het kader van het Nacht und Nebel decreet.

Na het lezen van het boek over wat er gebeurde met leden van de familie von Stauffenberg, geschreven door zijn jongste dochter, biedt dit boek een interessante aanvulling op wat er gebeurde met mensen die niet verantwoordelijk waren voor, noch betrokken waren bij de mislukte staatsgreep. Maar wel geconfronteerd werden met de keuzes van anderen en daar de prijs voor moesten betalen.

Net als von Stauffenberg, vertelde von Hofacker zijn vrouw pas iets van wat er mogelijk te gebeuren stond op het allerlaatste moment. Ingrijpend is te lezen, hoe vrouw en oudste kinderen worstelen met de keuzes van echtgenoot en vader. Citaten uit de laatste brieven van von Hofacker zijn opgenomen. Daarnaast zijn er ook familie foto's: vergelijk de foto van Lotte met haar kinderen uit 1940 eens met die van 1949.

Heel duidelijk wordt ook de akelige en vreemde rol van Himmler en menig ander nazi. Het is schrijnend te lezen hoeveel nazi's uiteindelijk nooit verantwoording hebben hoeven afleggen voor de ellende waar ze voor verantwoordelijk waren.

Zowel de biografie van Nina Schenk von Stauffenberg geschreven door haar dochter, als deze memoirs van Anna von Hofacker, bewerkt en geschreven door haar dochter Valerie Riedesel, zijn zeer de moeite waard om te lezen.