Indrukwekkende biografie over vier zussen

Sarah Watling heeft een indrukwekkende, boeiende prestatie geleverd door de levens van vier zussen te beschrijven. Vier zussen die praktisch uit de Engelse geschiedenis zijn verdwenen; deels omdat ze geen behoefte hadden aan bekendheid.

Het helpt, als je een beetje bekend bent met Engelse literatuur, Virginia Woolf, de Bloomsbury Group en bijvoorbeeld de dichters van net voor en tijdens de Eerste Wereld Oorlog. De vier zusjes Olivier (ja, familie van Laurence Olivier) kenden namelijk veel invloedrijke mensen.

Hun vader en moeder waren betrokken bij de oprichting van de Fabian Society. Moeder en dochters waren geïnteresseerd in vrouwenkiesrecht, feminisme en vrouwen-vraagstukken. Geboren terwijl Victoria nog op de troon zat, kregen deze vier meisjes bepaald geen Victoriaanse opvoeding. Daar verwijst de subtitel van het boek deels naar, maar ook naar hun rol binnen de literaire groep van de Neo-Pagans.

Dit is de periode waarin vrouwen weliswaar toegelaten werden tot de universiteit, maar bij een beperkt aantal colleges en niet konden afstuderen met een erkende BA of MA. Er werd gestreden voor vrouwenkiesrecht; maar oorlogen en gebroken beloftes van politici betekende een terugkeer naar conventionele normen en waarden. De zussen kregen te maken met conventionele oordelen versus eigen normen, waarden, ideeën.

Watling beschrijft prachtig wat dit allemaal betekende voor de zussen, waarvan het Noel (de jongste) als enige lukte af te studeren en uiteindelijk kinderarts te worden. Om vervolgens haar carrière gedwongen op te moeten geven tijdens de Tweede Wereld Oorlog.

Het is de tijd dat scheiden nog een schandaal is, waarbij kinderen aan de man worden toegewezen maar in ieder geval wordt toegestaan. Freud en Jung worden bekend, maar hulp voor de oudste, Margery, bij haar psychoses komt er niet. Het is de tijd dat bestraling tegen kanker mogelijk wordt, maar dit helpt Brynhild, de tweede zus, niet. De zussen kenden en waren bevriend met de Stracheys, Carrington, Vanessa en Virginia Stephen (later Bell en Woolf), John Maynard Keynes en vele, vele anderen die veel bekender zijn gebleven. Wie herinnert zich nu nog Daphne Olivier die de eerste Steiner school stichtte in Groot Brittannië?

Aan het begin en slot van deze prachtige biografie, stelt Watling de vraag: wilden de zusters wel bekend worden of prefereerden ze privacy en waarom? Terecht benadrukt Watling, dat een biografie deels ook fictie is. Ongeacht hoeveel research en documenten achterhaald worden. Het blijft een gefilterde interpretatie van andermans leven, gevoelens, ideeën, karakter, persoonlijkheid. Maar deze biografie van vier levens is wel een prachtig boek, eerbetoon en helpt flink wat zaken recht te zetten: warm aanbevolen!