Hanzesteden

In de twaalfde eeuw ontstaat er een samenwerking van Duitse gilden tot een machtig handelsverbond, de Hanze. Algauw werd dit verbond uitgebreid naar andere landen langs de Noord- en Oostzee. Via dit netwerk stroomden goederen, geld, kennis en cultuur (architectuur, schilderkunst..) van Novgorod tot Bergen, London en Brugge. De geschiedenis speelt natuurlijk een grote rol in dit verbond want Brugge komt bijvoorbeeld op een bepaald moment in de problemen door verzanding van het Zwin, alwaar de schepen vroeger binnen voeren, waardoor Antwerpen de rol overnam. Maar natuurlijk gebeurde dit net bij het uitbreken van de Tachtigjarige Oorlog (de oorlog tussen de Katholieke Spanjaarden, de Habsburgers, en de protestanten van Luther).

De Hanze was een gigantisch fenomeen dat zijn tijd ver vooruit was op vlak van coördinatie, economie, handel voeren en internationale samenwerking. Maar het had ook zijn gebreken en begon zich ook in te veel politieke discussies mengen waardoor er een constant gevecht was voor overleven, zeker omdat er geen overkoepelende leiding was (behalve een bijeenkomst om de zoveel tijd: de hanzedagen) die de organisatie leidde. De ondergang was gedoemd!

Handelsoorlogen, momenteel komen deze weer volop in het nieuws met tariefverhogingen en gevolgen zoals hoge inflaties en vooral heel veel economische onzekerheid. Maar dit is zeker niet nieuw, laat dat aan de hand van dit boek duidelijk zijn.

Dick Harrison is intussen al bekend om zijn vele historische naslagwerken, die intussen ook in vele talen vertaald worden. De boeken lezen niet echt heel snel want de schrijfstijl van Harrison is redelijk academisch en droog, niet vlot noch speels (zoals bijvoorbeeld een Bart van Loo, ik vergelijk vaak met hem na het lezen van De Bourgondiërs) maar daarom is het onderwerp en het verhaal niet minder interessant. Integendeel, het verhaal van de Hanze is een heel belangrijk stukje geschiedenis dat op economisch vlak en op vlak van handel heel wat heeft veroorzaakt dat tot op de dag van vandaag nog nazindert. Dankzij de Hanze zijn heel wat producten destijds wereldwijd verspreid geraakt. Ook de Belgische textielhandel heeft wereldwijd een opmars gekend dankzij het verbond tussen de Hanzesteden.
De Hanze, opkomst en ondergang van een machtig handelsverbond is een verrijking en een must-read voor de geschiedenisfanaten. Het is onlosmakelijk verbonden met het Europa dat we nu kennen, het legde zelfs de fundamenten voor de unie van vandaag.
Dick Harrison is hoogleraar geschiedenis aan de Universiteit van Lund, Zweden. Hij schrijft artikelen, blogs, romans en non-fictieboeken en maakt tv-documentaires over Europese en Zweedse geschiedenis.

In 2009 verscheen op de VRT een programma gepresenteerd door Thomas Vanderveken, genaamd ‘Mercator’ waarbij de Hanzesteden een grote rol speelden. Geen idee eigenlijk of dit programma nog ergens te vinden is want ik zou het graag hierna zeker nog eens willen bekijken.