ANNIE PROULX: SCHORSHUIDEN.

SCHORSHUIDEN is een mooie roman over het verdwijnen van de bossen en oerwouden die ooit De Nieuwe Wereld (Amerika en Australië in dit geval) bedekten. Door de komst van de Europeanen wordt het leven in die werelddelen volledig op z’n kop gezet. De natuur gaat eraan, of wordt vanwege de honger naar geld en macht en ook een klein beetje naar Gods wil gecultiveerd. De Europeanen eisen De Nieuwe Wereld op; de oorspronkelijke bewoners moeten zich aanpassen, of wijken. Maar de bossen kunnen alleen maar wijken….

Het boek start als een historische roman in Nieuw Frankrijk eind 17de eeuw. Wanneer je lezende in de 19de eeuw bent aanbeland, begint de maatschappelijke kritiek door te sijpelen. Niet alleen kritiek op de ongebreidelde boskap en vernieling van de natuur, maar ook kritiek op de 19de eeuwse mannenmaatschappij, waarin vrouwen alleen maar goed zijn om kinderen te krijgen en eventueel mooi mochten zijn. Lavinia maakt daar korte metten mee.

In de loop van de 19de eeuw en verder de 20ste eeuw in barst de strijd tussen de machtige houtbedrijven en de natuurbeschermers meer en meer los. De kritiek op de boskap is er al vroeg in het boek, maar blijft lange tijd nogal subtiel. Pas met de komst van de personages die beseffen dat de bossen voor altijd zullen verdwijnen, wordt de aanklacht duidelijker. En die aanklacht verdwijnt dan niet meer uit het verhaal.
Nu (2013) zijn de enorme bossen omgekapt, de oorspronkelijke bewoners verdreven en de Nieuwe Wereld is ingepikt en verwoest door de blanken. Is het tij nog te keren, of is het te laat?

Een prachtig en boeiend boek (maar wel “klein beetje” te dik 790 pgs) en het stemt uiteindelijk niet echt vrolijk.