Een lach, een traan, heel raak getypeerd …

HOLLAND - Rodaan Al Galidi
Rodaan Al Galidi beschrijft in zijn boek ‘Hoe ik talent voor het leven kreeg’ zijn verblijf in het Asiel Zoekers Centrum. Een schrijnend, maar ook hilarisch boek over het verblijf in dat centrum.
‘Holland’ is het vervolg op dit boek. Wat gebeurt er uiteindelijk? Na negen jaar, negen maanden, een week en drie dagen (hoe is het mogelijk dat mensen zolang worden vast gehouden!!) krijgt Semmier eindelijk een verblijfsvergunning. Hij neemt zich voor om totaal vrij te zijn en zich niet meer door al die Nederlandse instanties te laten voorschrijven wat hij moet doen.
“… ik besefte dat tussen mij en mijzelf meer dan negen jaar zat. Degene die ik was, was ver weg. Ik had gehoopt dat hij klaar zou staan om zich weer bij mij te voegen…. Ik had nooit gedacht dat de persoon die ik was, zou verdwijnen…” (blz.33)
Hij besluit geen uitkering of woning aan te vragen. Hij belt vrienden vanuit het AZC om eventueel een nachtje te mogen logeren. Bij allemaal krijgt hij nul op het rekest! De een zit in Turkije, de volgende in Griekenland of in Afrika. Hij weet: dit zijn smoesjes, ze willen me niet, dit zijn geen vrienden, dus verwijdert hij ze uit zijn telefoon. Het lukt hem, bij de laatste mag hij ‘natuurlijk’ langs komen.
Zo gaat Semmier van adres naar adres, de een langer, de ander korter. Steeds heeft hij geluk in zijn (pas opgebouwde) netwerk. Niet alle adressen zijn even goed. Hij laat de lezer zien dat hij ontzettend goed kan observeren, hij voelt hoe de relaties tussen mensen liggen. Hij beschrijft dat beeldend, bijv. bij Lidewij en haar moeder Daniëlle.
“… de connectie tussen Lidewij en Daniëlle viel stil. Ik keek naar die twee vrouwen en wist niet hoe ik de connectie weer tot leven kon brengen…”(blz 85)
De schrijver komt zelf geregeld om de hoek kijken en vertelt wat je in de volgende tekst zult gaan lezen, of dat je nog even geduld moet hebben om dat hij eerst iets anders wil vertellen. Zo ook op blz. 196:
“…voordat ik je verder vertel over Noëlle, moet ik het eerst hebben over Nina … weet je nog…”
In filmisch beeldende stijl, goed voor een lach en een traan, beschrijft hij de cultuurschokken die hij ervaart bij de kennismaking van het Nederlandse dagelijkse leven, bij het Nederlandse reilen en zeilen..
Waar hij veel leert over de omgangsvormen tussen de Nederlanders is: het studentenhuis aan de Molenweg (grappig, ik weet waar dat is in Zwolle). Hier wordt hij in plaats van één asielzoeker, dé asielzoeker!
Semmier verandert heel vaak van woonadres. Hij noemt dit:
“… ik ben als water. Als het stilstaat gaat het stinken en als het beweegt zuivert het zichzelf…”( 317)
Maar de echte magische sleutel naar Nederland is: de hond, inclusief zakje! Deze conclusie zet hij om in: ik ga nu het park in met een riem, een bal en een zakje in mijn hand. En hij maakt meer contact met de mede-wandelaars dan daar voor!
Ondertussen wordt je als lezer getrakteerd op rake typeringen:
“…een bejaardenhuis.. een gebouw vol uitgeprocedeerde asielzoekers niet door de IND, maar door de tijd…”
Opvallend is dat hij altijd een vuilniszak bij zich heeft, gevuld met oude fotoalbums gekocht in de kringloop. Uit deze albums leert hij de Nederlandse tijdgeest kennen, ze vertellen hem iets over de Nederlandse historie, het Nederlandse verleden.
En bij Lidewijs foto’s zoekt hij haar gezicht van vroeger. Hij hoort van haar zelf verkozen dood. Hij rangschikt zelfs haar leven, haalt foto’s uit het album, geeft haar nieuwe grootouders, nieuwe gezichten die haar leven mogen bepalen. Hij wil haar opnieuw geboren laten worden, hij wil haar gelukkiger maken.
“… aan dat meisje aan wie ik mijn leven niet had kunnen geven, schonk ik het leven van anderen, die het zelf niet meer hadden. Daar, in de tijd, in de eeuwige secondes van anderen die een glimlach geworden zijn, leeft Lidewij en zal ze voor altijd blijven leven…”(blz 391)
Een boek dat filosofische overdenkingen combineert met rake typeringen van de Nederlander en de Nederlandse gebruiken en cultuur.
Een boek dat een lach maar ook een traan tovert op je gezicht.
Een boek dat je echt moet lezen, dat je begrip geeft voor de vluchtelingen.
Een boek dat een prachtig inkijkje geeft op zijn leven.