Lezersrecensie
…voor een ‘zondags-gelukkig-leven’ moet je heel wat overhebben…
Met een prachtig motto begint dit boek van Judith Visser.
“… I am a writer who came from a sheltered life…”
Judith Visser heeft in haar eerste roman over haar autisme de lezers mee genomen naar haar jeugd en hoe zij als kind het leven waarnam, ervaarde.
Veel lezers hebben zich afgevraagd hoe het met haar zou gaan. Hoe verliep haar proces om zich te voegen naar een baan? Wordt ze gelukkig, kan ze leven met haar autisme? Gelukkig komt Judith Visser met deze roman veel lezers tegemoet.
Het beeld van de illustratie op de cover, de prachtige vlinder, komt in de tekst vaak terug. Het symboliseert de wijze waarop Jasmijn Vink (de hoofdpersoon) zich aan de cocon van het autisme ontworstelt.
In Zondagsleven beschrijft de ik-persoon Jasmijn Vink hoe zij denkt, wat zij ervaart, hoe ze probeert te overleven…
Met prachtige beeldende taal beschrijft ze dit proces dat ze als jong volwassene meemaakt. Haar relatie met Nick, haar vriend die zich wonderwel steeds weet aan te passen, maar er komen wrijvingen. Het is niet alleen maar rozengeur en maneschijn:
“….teleurstelling sloop de kamer binnen als tocht door een raamkier. Het positioneerde zichzelf achter Nick, één arm in de lucht, klaar om een klap uit te delen…”(blz.11)
Jasmijn schept een wereld van ‘het toen’ (de nabeleving) en ‘het straks’ (de vooruit-beleving) . ‘Het nu’… daar heeft ze moeite mee. Elke keer als Jasmijn zich ongemakkelijk voelt en niet weet hoe te reageren of te acteren op de buitenwereld, maakt ze haar ‘Normale Jasmijn’ actief. Die weet wat ze moet doen of zeggen. Lukt dat wel altijd? De Normale Jasmijn en de Echte Jasmijn leveren voortdurend slag om daden om reacties.
Nick gaat een half jaar op tournee, Jasmijn is een lange tijd werkeloos… Hopeloos, denk je als lezer, maar Jasmijn denkt:
“…. Alle dagdelen zouden in elkaar overvloeien soepel als honing in de thee…”(blz 42)
Zij bedenkt een prachtige manier om deze vrijheid vorm te geven.. niemand mocht van haar project weten!
Toch moet ze weer aan de bak! Ze heeft geld nodig om onafhankelijk te kunnen leven. Ze krijgt weer een baan.
“… ik leefde slechts twee dagen in de week, de andere vijf dagen overleefde ik als een ingesponnen rups wachtend tot ik eindelijk vrij kon vliegen..” (blz 133)
Jasmijn vertelt vanuit haar eigen denk- en leefwereld in korte hoofdstukken, die heel vlot lezen, geen moeilijke taal, geen weenschappelijke overwegingen. Nee, ze vertaalt veel van haar ervaringen naar concrete beelden.
“… ik zat klem achter de tralies van mijn eigen beperkingen, wild fladderend in een poging toch mee te kunnen komen..”( blz.225)
Met behulp van haar hond Romy, de muziek van Elvis en met behulp van haar vriendin Kirstin, haar ouders en later haar vriend weet Judith een depressie te boven te komen. Haar grote project is af. En dan… ervaart zij waardering. Zij ervaart onvoorwaardelijke liefde, waar ze eindelijk voor open kan staan, zij ervaart haar eigen talenten:
“… ik was een trein die eindelijk het juiste spoor had gevonden..”(blz 269)
In dit boek wordt een prachtig beeld, een unieke inkijk gegeven op de worsteling die het leven eist om je als autistische mens aan te passen.
Een roman die het lezen zonder meer al waard is.. maar zeker een aanbeveling voor iedereen, van het onderwijs tot de zorg, van elke medeburger die respectvol met de mens met beperkingen wil omgaan.