Ludwik en Janusz

Zwemmen in het donker is het veelbelovende debuut van de Pools-Duitse Tomasz Jedrowski (1985).
Decor vormt het communistische Polen van de jaren tachtig. Ludwik heeft een groeiende afkeer van het heersende regime van de Poolse Arbeiderspartij. Hij haat het 'klotesysteem' en wil weg uit Polen. Janusz is een voorstander van 'werken en je koest houden'.
De liefde tussen beide studenten is opgebloeid tijdens een verplicht landbouwkamp en houdt moeizaam stand na hun terugkeer in Warschau. Homoseksualiteit is strafbaar onder het regime. Zwemmen staat voor de geliefden symbool voor vrijheid, voor erotiek, voor lichamelijkheid. Ludwik verlangt naar het vrije Westen, na het lezen van 'Giovanni's Room verdiept hij zich in de Amerikaanse auteur James Baldwin en het witte superioriteitsdenken achter het liberalisme en de democratie. De opportunist Janusz heeft zijn eigen manieren om 'een goed leven te leiden': hij gaat werken voor het censorenbureau van de overheid en verloochent zijn gevoelens voor Ludwik.
Tomasz Jedrowski schreef een actuele coming of age roman en schuwt de maatschappijkritiek niet.
Vertederend, meeslepend: een aanrader