Bijzondere verhalenbundel

“Zoals in de heilige geschriften staat: “Jaloezie is de vrije woede van de man. En ze zal niemand sparen op de dag van de wraak.”

Deze 37 korte verhalen zijn alleszins heel bijzonder. Soms bizar, donker en hard en dan weer een beetje magisch en verrassend mooi. Het eerste verhaal, Drasland, gaat over corruptie en zelfinzicht. De ondertoon is best grappig, maar er overheerst toch een ongemakkelijk gevoel. Deze trend zet zich voort in de rest van de verhalen. In een bruut en niet zo vrouwvriendelijk taalgebruik overwinnen zonderlinge figuren hindernissen en zijn ze vaak uit op wraak.

“Op de glanzende voorkant pronkte een blonde mokkel met een eendenbek die een wanhopige poging deed om te glimlachen.”

Er wordt ook behoorlijk wat gedronken en veel gezeikt en gevloekt, vooral over de ‘wijfjes’. Dat er weinig gelukkige mensen passeren is best wel deprimerend. En toch zit er in de verhalen eigenzinnige humor en vaak ook filosofische gedachten. Schrikkeljaar is geen verhalenbundel om in één keer uit te lezen, hoewel je steeds benieuwd blijft en weer nieuwe dingen ontdekt. Zo valt het na een paar verhalen op dat er altijd een hond in betrokken is, soms op een directe manier en dan weer subtieler. Achtereenvolgens komen daar ook vissen, geiten en stieren bij.

“Zijn vrouw hing de was op in de tuin. Ze was platborstig en grauw, met krulspelden in haar haren – net een haveloze koningspoedel.”

Het meeste sympathie had ik voor de verhalen die meer op sprookjes voor volwassenen lijken. De duistere elementen in het Boerovbos en het dwaalspoor in De hemelpaarden zijn best fascinerend. Sirene is dan weer duister mooi.

Na het lezen van Schrikkeljaar bleef ik een beetje beduusd achter. Deze korte verhalen zijn onderhuids amusant en origineel, maar vaak ook een beetje muf, grof en bizar. Ik begrijp ze blijkbaar niet altijd, die Russen. Waarschijnlijk mis ik de kennis over de grootmeesters, waardoor de auteur geïnspireerd werd, om deze verhalenbundel juist te beoordelen. Na enig opzoekwerk herken ik wel de boertige schetsen van Tsjechov en ook de korte verhalen van Tolstoj waarin de personages op zoek gaan naar een zinvol leven verweven met succes en mislukking, vreugde en verdriet…
Schrikkeljaar vraagt misschien enige inspanning van zijn lezers, maar als beloning krijg je unieke en bijzondere verhalen die nog blijven nazinderen.