Uit liefde voor een boek

Hoe eigenaardig om na tientallen razendsnelle thrillers vol DNA-sporen, moderne technologie en psychisch gecompliceerde speurders over te stappen naar een ‘eenvoudige’ moord in de middeleeuwen. De Britse Edith Pargeter, beter bekend als Ellis Peters, leefde en schreef in de 20ste eeuw. De oudstrijdster uit WO II en historica schreef historische romans en vertaalde proza en poëzie uit het Tsjechisch. Wereldberoemd werd ze pas met haar middeleeuwse detective broeder Cadfael, die in 20 boeken misdaden oploste. Het laatste deel verscheen kort voor haar dood in 1993.
Broeder Cadfael zelf voorstellen, hoeft nauwelijks nog. Wie de tv-serie heeft gezien, heeft een levendig beeld voor ogen van de minzame, gezette witharige broeder met tonsuur, zo levensecht vertolkt door Derek Jacobi. Weinig doet vermoeden dat Cadfael, tevreden in zijn kruidentuin wroetend, een gevaarlijke wereldreis achter de rug heeft, belezen en intelligent is, en de beste vriend van de plaatselijke schout Hugh Beringar.
In Het rechte pad, dat zich afspeelt rond de feestdag van de H. Winifred in de abdij van Shrewsbury, keert handelaar en pelgrim William van Lythwood, in een loden doodskist terug van zijn reis naar Jeruzalem, begeleid door zijn schrijver en knecht Elave. Die laatste brengt de familie van William niet enkel het overlijdensbericht van hun oom, maar ook een bruidsschat voor nichtje Fortunata. Elave’s plaats als schrijver is echter al ingenomen door een ander, Aldwin. Neven Girard en Jevan bedanken Elave, maar zijn werk krijgt hij niet terug. Aldwin, toch bang voor zijn werkplek, beschuldigt Elave, voor abt Radulfus, van ketterij. En wordt de dag nadien vermoord teruggevonden. Wordt Elave niet enkel van ketterij maar ook van moord beschuldigd? Cadfael en schout Hugh zoeken het uit. Een geheimzinnige schat blijkt een boek waarvoor gemoord wordt.
Voor de lezers die verslaafd zijn aan snelheid, bruut geweld, afgrijselijke verminkingen, technologische hoogstandjes en getormenteerde speurders is broeder Cadfael een absolute no-go. Edith Pargeter of Ellis Peters schrijft zoals ze in de middeleeuwen leefden: op het ritme van licht en donker, van het tij van de rivier en van de getijden in de abdij van Shrewsbury. Het verhaal gaat niet sneller dan Cadfaels trouwe pony. Rustig wordt er verteld, lustig leven we mee met Elave, Fortunata, haar verwanten en het personeel. De spanningsboog staat even strak als een middeleeuwse kruisboog. En toch blijft de lezer en liefhebber van gedegen speurwerk geboeid pagina na pagina omslaan. Daarvoor staan de kennis en kunde van de auteur garant. Giffen en kruidenkunde, schrijfkunst en cunabelen, het dagelijkse middeleeuwen in een abdij en de wereld eromheen worden met zo’n fijne pen gekalligrafeerd dat de lezer word meegenomen. Vier stralende sterren.